`Besluit over uitbreiden EU onnavolgbaar'

Staatssecretaris A. Nicolaï van Europese Zaken vindt de gang van zaken rond de kandidatuur van Turkije voor de Europese Unie ,,onverteerbaar''. Hij zei dat in een rondetafelgesprek over Nederland en Europa.

Het gesprek vond plaats op initiatief van deze krant. ,,Turkije vormt een sterk staaltje van hoe besluitvorming in Europa soms verloopt: de grootste, moeilijkste beslissingen worden het meest terloops genomen. Dat gaat met een salamitactiek. Niemand weet wat nu eigenlijk het cruciale moment is waarop je echt de keuze maakt om iets wel of niet te doen'', aldus Nicolaï.

Nederland bekleedt in de tweede helft van dit jaar het voorzitterschap van de Europese Unie. De EU heeft in december 2002 in Kopenhagen aan Turkije beloofd dat uiterlijk in december 2004 wordt beoordeeld of Turkije voldoet aan de politieke criteria voor toetreding tot de Europese Unie. Maar, zegt Nicolaï ,,de politieke keuze is in feite al gemaakt''. Er ontrolt zich volgens hem een draaiboek waarin de EU ,,stap voor stap verdergaat en niemand meer een vinger kan opsteken en zeggen: `Ja, maar hebben we hier nu echt een knoop over doorgehakt?'.''

Met de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten op 1 mei aanstaande is het volgens de Nederlandse staatsecretaris ,,precies zo'' gegaan. ,,Dat vind ik onverteerbaar'', aldus Nicolaï. Hij erkent dat aan het politieke besluit over Turkije niet meer te tornen valt, maar hij voegt eraan toe: ,,Ik zou het heel gevaarlijk vinden als wij op Europees niveau zouden doorgaan met de ouderwetse internationale manier van besluitvorming waar de fuik van salamitactiek aan te pas komt.''

Voormalig Europees Commissaris Frans Andriessen zei tijdens het rondetafelgesprek dat de EU de discussie over Turkije's kandidatuur altijd uit de weg is gegaan. Hij was Eurocommissaris toen Turkije in het begin van de jaren tachtig voor het eerst een aanvraag voor het EU-lidmaatschap indiende. ,,De Commissie adviseerde positief. Ik was toen tegen. Omdat ik ernstige twijfels had of je twee van zulke verschillende grootheden, de Europese Unie en Turkije, wel zinvol met elkaar kunt integreren.''

Andriessen zegt er vandaag de dag anders over te denken: ,,De toestroom van vreemdelingen gaat zó snel en zal nog sneller gaan, dat je de scheidslijn niet meer tussen Europa en Turkije kunt trekken. Nu moet je niet meer praten over cultuur, maar over de vraag of ze bereid zijn om echt te integreren of niet.''

GEVAARLIJK SPEL: pagina 37