Slovenen wacht `absurde' stemming

In Slovenië heeft president Janez Drnovšek gisteren gezegd ,,geschokt'' te zijn over de ,,intolerantie'' jegens niet-Slovenen. Aanleiding voor de presidentiële uitval is het initiatief, een referendum te houden over de rechten en verblijfsvergunningen van niet-Slovenen – vooral Bosniërs, Serviërs en Kroaten.

Na 1991, toen Slovenië onafhankelijk werd, moesten de in het land wonende burgers uit andere republieken van ex-Joegoslavië een keus maken tussen het Sloveense staatsburgerschap en dat van hun land van herkomst. Rond 20.000 van hen wilden geen Sloveense pas. Een jaar later verloren zij prompt hun permanente verblijfsvergunning. Vorige week werd die maatregel ongedaan gemaakt: het Constitutionele Hof besliste dat het afpakken van die verblijfsvergunning in 1992 illegaal was.

Dertig parlementariërs, vooral van oppositionele rechtse partijen, dienden daarop een initiatief in: het volk moest per referendum over de zaak beslissen. Ze waren nog wel zo snugger dat niet te presenteren onder lelijke motto's als `eigen volk eerst'. Waar het hun om ging (zeiden ze) waren de achterstallige pensioenen en andere uitkeringen waar al die buitenlanders nu recht op hebben. Bovendien – zeiden ze – waren niet al die buitenlanders in 1991 tegen de onafhankelijkheid van Slovenië?

Het parlement keurde woensdag het referendum goed – het had geen keus: afwijzing zou in strijd met de wet zijn geweest. En dus moeten de Slovenen op 15 februari stemmen over ,,de geschrapten'', zoals de mensen die in 1992 uit de bevolkingsregisters werden geschrapt, heten.

Het is op zijn best een exercitie in futiliteit en op zijn slechtst spelen met het vuur van de vreemdelingenhaat, want hoe de Slovenen op 15 februari ook stemmen, juridische gevolgen zijn er niet. De uitspraak van het hof moet gewoon worden uitgevoerd. En het recht op pensioenen kan ook al niet per referendum worden afgepakt, omdat de grondwet het garandeert.

De Sloveense media veroordeelden het intiatief dan ook als onzinnig, absurd, een circus waarmee rechts puntjes wil scoren. Het blad Delo ziet ,,de maskers vallen'': ,,Zelfs de ongelovigste Thomas onder de kiezers weet nu welke partij waar staat.'' Het blad Vecer vond het besluit van het parlement ,,het meest onzinnige dat het ooit heeft aangenomen''.