Meer sportman dan truckchauffeur

Vader Jan (60) en zoon Gerard (23) de Rooy zijn gisteren weer op weg gegaan naar Dakar. De Brabantse ondernemers kunnen de lokroep van de woestijn niet weerstaan. ,,Elke dag is anders.''

De eenvoud druipt er van af in het kantoor van Jan de Rooy. In één oogopslag wordt duidelijk dat hier een man zit die niets moet hebben van uiterlijk vertoon. Tegen zijn eigen bureau staat een houten vergadertafel, achter hem aan de muur hangt een oude kaart van Europa, het werkterrein van zijn transportbedrijf. In een hoek een handvol helmen, gespoten in de kleur van de sponsor, een sigarettenfabrikant. Het is een paar dagen voor vertrek naar Frankrijk en De Rooy doet nog wat administratief werk.

Net zoals zijn zoon Gerard is Jan de Rooy opgegroeid met vrachtwagens. ,,Toen ik vijftien was, kreeg ik m'n eerste bekeuring'', antwoordt hij op de vraag hoe oud hij was toen hij als vrachtwagenchauffeur begon. Hij kan het zich als de dag van gisteren herinneren. ,,Bij de steenfabriek in Gorinchem, om een uur of vier, vijf 's morgens. Ik reed met bouwmaterialen. Daar pakten ze me. Ik had natuurlijk geen rijbewijs.'' Op zijn twaalfde reed hij voor het eerst in een vrachtwagen. ,,Meestal op woensdagmiddag, als we vrij waren van school.'' Dat was op het terrein van zijn vader, de grondlegger van het familiebedrijf die in de vorm van een fraaie buste nog aanwezig is in de hal van de hoofdvestiging in Son, bij de entree van het achttien hectare grote terrein.

Toen hij zijn rijbewijs had, op z'n achttiende, reed Jan de Rooy al naar het buitenland. Met zijn vijf jaar oudere broer nam hij het bedrijf over. Het wagenpark telde toen ongeveer twintig trucks. Nu zijn dat er zo'n 600. Hoeveel het er precies zijn weet De Rooy niet. Dat geldt ook voor het aantal werknemers. ,,Duizendvijftig, elfhonderd.'' Het bedrijf is verdeeld in drie BV's, businessgroepen zoals De Rooy dat noemt: één voor het vervoer van trucks, één voor personenautotransport, één voor volumetransport.

Zijn broer heeft zich in 1997 uit het bedrijf teruggetrokken, maar is nog wel actief als transportondernemer. ,,Hij had geen opvolging'', zegt De Rooy. ,,We hebben alles netjes afgehandeld.'' Jan de Rooy heeft drie kinderen, van wie Gerard de enige zoon is. ,,Hij loopt al vanaf zijn zestiende mee in de bedrijfsvoering'', zegt De Rooy. Tot voor kort was zijn enige zoon directeur van de vestiging in Charleroi, in België, nadat hij in Son verantwoordelijk was geweest voor de garage. Zijn verblijf daar gold als een soort stage, als voorbereiding op de overname van het transportbedrijf.

Gerard krijgt steeds meer verantwoordelijkheid – hij heeft sinds kort ook verkoop en operationele zaken in zijn takenpakket – Jan bouwt langzaam af. ,,Over twee, drie jaar moet hij het helemaal hebben overgenomen.'' Dochter Anneke (29) ,,doet de financiële kant'' van het bedrijf, dochter Carla (26) is de enige die er niet werkt. ,,Die is paardengek'', zegt Jan, die geboren is in Eindhoven en net over de grens met België woont, in Achel. ,,Ik ben een gevluchte Nederlander.'' Er verschijnt een brede grijns op z'n gezicht.

De Rooy is zestig jaar en hij vindt dat het wel mooi is geweest. ,,Ik wil niet meer van acht uur 's ochtends tot elf uur 's avonds hier zitten'', zegt hij, terwijl zijn ogen de sobere kantoorruimte rondgaan. Blij is De Rooy dat zijn drie BV's sinds een paar jaar hun eigen verkoop-afdelingen hebben en dat hij niet meer zelf op pad hoeft om zijn produkt te verkopen. ,,Zestig procent van de tijd was ik onderweg.'' Al die landen op de kaart van Europa achter hem kent hij van binnen en van buiten.

De komende drie weken is alleen de kaart van West-Afrika van belang, het strijdtoneel van Parijs-Dakar. Van afbouwen in de woestijnrally, die gisteren van start ging, wil De Rooy niks weten. Crossen doet hij al bijna zijn hele leven. De smaak kreeg hij te pakken op zijn zestiende. Het begon met brommers en crossmotoren, vervolgens beleefde hij mooie jaren in de rallycross, met name op het Eurocircuit in Valkenswaard. Dat was begin jaren zeventig, toen de wedstrijden nog door de AVRO op televisie werden uitgezonden.

Ook crossen deed hij in een DAF, het bedrijf uit Eindhoven dat in 1981 voor het eerst deelnam aan Parijs-Dakar en dat halverwege dat jaar aan De Rooy vroeg of hij interesse had om mee te doen aan de woestijnrally. In januari 1982 debuteerde hij in Parijs-Dakar en al bij zijn debuut won hij het vrachtwagenklassement. In 1985 en 1987 won hij opnieuw. Na een pauze keerde hij twee jaar geleden terug in de ultieme uithoudingsproef, samen met zijn zoon. Die had al vroeg duidelijk gemaakt dat hij in de voetsporen van zijn vader wilde treden. ,,Ik zei `jongen, wacht op je gemak af, dan kijken we wel een keer'.

Inmiddels gaan ze voor de derde keer samen naar Afrika. Een jaar geleden reed Gerard voor het eerst zonder zijn vader in de cabine. Een ongeluk maakte voor hem een einde aan de rally. ,,Hoort erbij'', zegt Gerard nu. ,,Ik ben er heel nuchter overheen gestapt. Het gebeurde op 14 januari, en op 15 januari besloot ik al dat ik in de volgende Parijs-Dakar weer mee zou doen.''

Winnen is voor vader en zoon belangrijker dan meedoen. Jan de Rooy rijdt weer mee ,,om zo hoog mogelijk te eindigen. Want het is geen vakantiereisje''. Winnen, dat is het doel. ,,Hij'', zegt hij met de blik op zijn zoon gericht, ,,heeft vorig jaar vier etappes gewonnen, dus hij heeft dezelfde smaak als ik.'' Allebei voelen ze zich meer sportman dan vrachtwagenchauffeur.

Zonder blikken of blozen geeft Jan de Rooy antwoord op de vraag wat de hoogste snelheden van de vrachtwagens zijn. 185, 190 kilometer per uur. ,,Op zand maximaal 160.'' In de vorige editie van `Dakar' lag de gemiddelde snelheid voor de trucks op 82, 83 kilometer per uur, dit jaar verwachten ze op een gemiddelde van slechts 50, 55 kilometer per uur uit te komen. In de huidige rally ontbreken naar verwachtingen lange stukken waar de chauffeurs de voet op het gaspedaal kunnen houden en lange tijd 140, 150 per uur kunnen rijden. Niet alleen gaan de trucks van nu sneller dan die eerste keer, ook het vermogen en het gewicht staan niet in verhouding tot twintig jaar geleden. ,,De verschillen zijn levensgroot'', zegt De Rooy. ,,Toen had ik een vrachtwagen met 380 pk, deze heeft 800. En de eerste auto woog vijftien ton, deze negen.''

,,Elke dag is anders'', zegt Jan de Rooy over de aantrekkingskracht van de rally. ,,De ene dag zand, de volgende dag keien, dan weer kamelengras. De ene dag rijd je 40 per uur, de andere dag 100. De afwisseling, dat is het mooie.''

Slapen doet hij voor het eerst in een tent, en niet, zoals in alle voorgaande jaren, in de laadbak van de truck. De uitstraling is professioneler als de hele ploeg – twaalf man inclusief navigatoren, monteurs en de bemanning van de twee servicetrucks – in een tent slaapt, zegt Gerard.

Tijdens de rally hebben vader en zoon geen contact met het bedrijf in Nederland. Sms'jes stuurt Gerard nog tot de karavaan Afrikaans grondgebied bereikt, komend weekend. Jan de Rooy heeft zijn mobiele telefoon van de zaak thuisgelaten. Gerard, gekscherend: ,,In Afrika mag je tenminste nog bellen onder het rijden. Maar de enige plaats waar je bereikt hebt, is Marokko.''

Bij de transportonderneming in Son kunnen ze vader en zoon in januari goed missen, maar Jan de Rooy duidelijk. ,,Tot het einde van het jaar was het een gekkenhuis. Op tweede kerstdag bijvoorbeeld zijn er nog vijftig tot zestig wagens naar Spanje en Italië vertrokken. Aan het eind van het jaar wil iedereen zijn omzet hebben gemaakt. December is nog heel druk, maar in januari zakt het in elkaar. Dit is voor ons de ideale tijd'', zegt Jan de Rooy over de periode in de woestijn die hij als zijn vakantie beschouwt. Van een echte vakantie moet hij niks hebben. ,,Wij zijn niet van die vakantiehouders. We zijn vroeger een paar keer naar Davos geweest, met wintersport. Voor de kinderen. Maar als ik daar dan twee dagen zit, gaat het kriebelen.'' Voor de goede orde: Jan de Rooy heeft niks met skiën.

Gisteren was het eindelijk zover. Na een dag wachten en rondhangen, iets waar ze als een berg tegenop zagen, gingen vader en zoon De Rooy ieder in hun eigen DAF van start voor de 26ste `Dakar', in de sneeuw.