Overleden in het jaar 2003

5 januari Lord Roy Jenkins (82)

Brits liberaal politicus. Tegendraads; behaalde nooit het leiderschap. Voorstander van het destijds omstreden lidmaatschap van de EG. Verliet in '81 de Labour Party. Later wegbereider van New Labour.

12 januari Maurice Gibb (53)

Gitarist, toetsenist en achtergrondzanger van popgroep de Bee Gees. Eind jaren '70 zeer succesvol met de soundtrack van de film Saturday Night Fever. Dat werd de best verkochte dubbelelpee ooit.

14 januari Ina van der Beugel (88)

Populair schrijfster en columniste. Begon in 1945 bij Elseviers Weekblad, werd later columniste voor NRC Handelsblad. Schreef lichtvoetig over huishoudelijke onderwerpen.

14 januari Jaap Vegter (70)

Striptekenaar voor o.a. Vrij Nederland, waar hij tot zijn dood 25 jaar wekelijks met een prent op de laatste pagina stond. Leverde getekend commentaar op de tijdgeest. `Columnist met de tekenpen.'

15 januari Scheherazade (88)

Journaliste/schrijfster Miep Racké-Noordijk, die als Scheherazade columns in Libelle schreef. Maakte tevens (reis)reportages en schreef onder het pseudoniem Maria Oomkens 23 romans.

19 januari Françoise Giroud (86)

Franse journaliste, schrijfster, scenariste, feministe, columniste en oud-staatssecretaris voor respectievelijk emancipatie en cultuur. Oprichtster van tijdschrift L'Express (1953). Tot haar dood tv-critica.

24 januari Giovanni Agnelli (81)

Kleinzoon van de oprichter van Fiat. In 1943 vice-president in de directie, krijgt in '66 de dagelijkse leiding. Maakte zakelijk diepe dalen mee, maar stond bekend als machtig man en levensgenieter.

26 januari Hugh Trevor-Roper (89)

Britse historicus die geschiedschrijving toegankelijk wist te maken. Wereldfaam door The Last Days of Hitler (1947), een niet altijd even historisch verantwoorde reconstructie.

3 februari Peter Schat (67)

Componist van o.a. opera's. `Reactionair' vanwege zijn afvalligheid binnen de muzikale orde. Ontwikkelde een eigen harmonieleer (de Toonklok) en een systeem van negentien tonen (Derde Klavier).

7 maart Adriaan van der Veen (87)

Schrijver en journalist. Werkzaam voor Het Vaderland en van 1946 tot 1979 bij NRC Handelsblad. Schreef zo'n twintig romans, van Wij Hebben Vleugels (1946) tot Onvoltooid Verleden (1985).

10 maart Barry Sheene (52)

Engelse oud-motorcoureur. Tweevoudig wereldkampioen in de 500 cc. 23 grandprixoverwinningen. `Bionische coureur' vanwege de vele metalen platen in zijn lichaam, als gevolg van ongelukken.

12 maart Zoran Djindjic (50)

Hielp Milo~sevic ten val te brengen en leverde hem uit aan het Joegoslavië-tribunaal. Premier van Servië, pragmatist én opportunist. Impopulair door zijn machtswellust. Gedood door een aanslag.

11 april J. ter Schure (80)

In '83 benoemd tot vicaris-generaal van bisschop Gijsen van Roermond. In '85 bisschop van Den Bosch. Trouw aan de lijn van Rome. Omstreden onder progressieve gelovigen, met wie hij vaak in conflict was.

16 april Henk Barnard (80)

Jeugdliteratuurschrijver en oud-medewerker van de Ikon en Vara. Regisseur van o.a. Ja Zuster Nee Zuster. Eindredacteur van Kenmerk. Schreef over de Duitse bezetting van Rotterdam het boek Oud Zeer.

21 april Nina Simone (70)

Amerikaanse zangeres en virtuoos pianiste. `Een van de laatste grote stemmen van de jazz.' Zong ook gospels, musicalrepertoire en pop. Had in 1987 voor de tweede maal een hit met My Baby Just Cares For Me.

27 april Dorothee Sölle (73)

Duitse theologe. Beroemd geworden in de jaren '70 en '80 door haar politieke engagement en verzet tegen gangbare opvattingen in de protestantse kerk. Boegbeeld van de Duitse vredesbeweging.

1 mei Wim van Est (80)

Legendarisch wielrenner. `IJzeren Willem' of `De Locomotief'. Eerste Nederlandse geletruidrager in de Tour de France en winnaar van de Ronde van Vlaanderen (1953). Stopte in 1965, na zestien jaar.

5 mei Walter Max Ulyate Sisulu (90)

ANC-strateeg en vriend van Mandela. Met hem veroordeeld tot levenslang. `Founding father' van de antiapartheidsbeweging. Na zijn vrijlating in '89 vice-voorzitter van het ANC.

15 mei Marcel Thielemans (91)

Langst levende lid van dansorkest The Ramblers (jaren '30, '40, '50). Zanger/trombonist. Trad in 1933 toe tot het orkest, dat een mix bracht van swing en gezellige liedjes.

15 mei Rik van Steenbergen (78)

Belgische oud-wielrenner die meer dan duizend wedstrijden won. Won Milaan-San Remo en tweemaal Parijs-Roubaix en de Ronde van Vlaanderen. Driemaal wereldkampioen.

19 mei Cees van den Beld (80)

Oud-directeur van het Centraal Planbureau. Legde de basis voor de beroemde C(onjunctuur) S(tructuur)-modellen. `Man van het midden' en `meer wetenschapper dan manager'. Botste met premier Lubbers.

20 mei Lou Steenbergen (81)

Jongere broer van Paul Steenbergen debuteerde op zijn zesde bij het reizende toneelgezelschapje van zijn ouders. Speelde o.a. bij de Haagse Comedie, Ensemble en Centrum en later ook in tv-series.

23 mei Hermien Timmerman (59)

Eens de helft van het geliefde zangduo Gert & Hermien maar later een gekwelde vrouw die met man, kerk en carrière gebroken had. Zo gelukkig als ze leken waren zij zelden geweest.

5 juni Jürgen Mölleman (57)

FDP-politicus pleegde zelfmoord door uit vliegtuig te springen. Hij werd verdacht van malversaties en justitie onderzocht dit. Mölleman stond bekend als kwiek policus die steeds één stap te ver ging.

10 juni Donald Regan (84)

Minister van Financiën onder Ronald Reagan en later diens chef-staf van het Witte Huis. Vooral in deze laatste hoedanigheid bleek hij zeer intimiderend. Nancy Reagan stuurde aan op zijn ontslag.

12 juni Gregory Peck (87)

Langstlevende van de klassieke, mannelijke Hollywood-sterren. Tot zijn bekendste films behoren Guns of Navarone (1961) en Cape Fear (1962 en 1991). Peck gold als een van de aardigste Amerikaanse acteurs.

19 juni Jean-Paul Franssens (65)

Schrijver, tekenaar en schilder. Debuteerde als auteur in het literaire tijdschrift De Revisor (1980). In 1981 verscheen de (verfilmde) novelle De Wisselwachter. Schreef ook poëzie en toneel.

21 juni Piet Dankert (69)

PvdA-politicus en `intellectuele solist'. Oud-Kamerlid, oud-Europarlementariër (twee jaar voorzitter) en oud-staatssecretaris voor Europese Zaken. Omstreden om zijn afwijkende mening binnen de PvdA.

21 juni Leon Uris (78)

Schrijver van onder meer de bestseller Exodus (1958) over de stichting van de staat Israël (in 1960 verfilmd, wat een kaskraker werd). `Voornaamste mythograaf van het zionisme', volgens joodse critici.

29 juni Katharine Hepburn (96)

Actrice met een recordaantal van vier Oscars. Won de eerste al voor haar vierde rol, in Morning Glory (1933). Bekend om haar `mannelijke arrogantie'. Laatste film: Love Affair (1994).

12 juli Benny Carter (95)

Jazzlegende die samenwerkte met o.a. Billie Holiday, Ella Fitzgerald en Louis Armstrong. Sloeg op altsaxofoon een brug tussen swing van de big bands en de modernisten. Arrangeerde ook filmmuziek.

24 juli John Schlesinger (77)

Britse filmregisseur. Ontving voor zijn debuut Midnight Cowboy (1970) drie Oscars. Eén van de weinige openlijk homoseksuele Hollywood-regisseurs. Laatste film: The Next Best Thing (2000).

28 juli Bob Hope (100)

Amerikaanse entertainer, bekend om zijn oneliners. `King of comedy', vooral geliefd door zijn shows voor Amerikaanse troepen in het buitenland. Als enige niet-militair geëerd als veteraan.

2 augustus Willem Wilmink (66)

Dichter, vertaler en componist had een `onafgebroken bewondering voor de kinderziel'. Wilmink werd met Zilveren en Gouden Griffels bekroond en kreeg in 1988 de prestigieuze Theo Thijssen Prijs.

16 augustus Ype Schaaf (73)

Theoloog, schrijver, vertaler, Afrika-kenner, radio- en tv-maker en oud-hoofdredacteur van het Friesch Dagblad. Hij heeft altijd gestreden voor een wereld van vrede en gerechtigheid.

16 augustus Idi Amin (75)

Afrikaanse leider genoot tragikomisch aanzien. Hij was populair en meedogenloos tegelijk. Van regeren had hij geen verstand; Oeganda veranderde tijdens zijn achtjarig bewind in een slachthuis.

19 augustus Sergio Vieira de Mello (55)

Braziliaanse VN-diplomaat kwam om bij aanslag in Irak. Hij gold in VN-kring als een levende metafoor: de Verenigde Naties verenigd in één man. Overal ter wereld stelde hij orde op zaken.

24 augustus Sir Wilfred Thesiger(93)

Britse ontdekkingsreiziger reisde voor het avontuur. Hij verkende Arabië, Ethiopië en andere moeilijk toegankelijke landen. Schoot tachtig leeuwen tot hij strandde in Londen.

30 augustus Charles Bronson (81)

Amerikaans acteur was van Litouwse afkomst. Begon zijn carrière als zingende cowboy Roy Rogers en maakte furore als naamloze Mr. Harmonica in Once upon a Time in the West van Sergio Leone.

4 september Hein Jordans (88)

Eerste chef-dirigent van het Brabants Orkest kwam uit muzikaal gezin in Venlo. Hij studeerde aan het conservatorium in Amsterdam. Hij leidde het Brabants Orkest van 1949 tot aan zijn pensioen in 1979.

4 september Mr. Romke de Waard (84)

Raadsheer in de Hoge Raad was gepassioneerd orgelliefhebber. De jurist wist alles van registers, disposities, balgen en windladen en legde zijn kennis vast in enkele naslagwerken.

8 september Leni Riefenstahl (101)

Duitse danseres, actrice, fotografe maar vooral cineaste die met o.a. Triumph des Willens propagandafilms voor de nazi's maakte. Achteraf beschouwde zij haar kennismaking met Hitler als rampzalig.

9 september Edward Teller (95)

Amerikaans fysicus wordt beschouwd als de `vader van de waterstofbom'. Als pleitbezorger van kernwapens had hij veel vijanden maar zijn invloed op het defensiebeleid in de VS is altijd groot geweest.

11 september Anna Lindh (41)

Zweeds minister van Buitenlandse Zaken, overleden ten gevolge van een bloedige aanslag in een warenhuis, had zeer uitgesproken meningen (`Ja' voor Europa) en werd door iedereen op handen gedragen.

11 september Ben Bril (91)

Twaalfvoudig Nederlands bokskampioen. Weigerde in 1936 vanwege zijn joodse afkomst mee te doen aan de Spelen in Berlijn. Geboren Amsterdammer had jarenlang een slagerij en twee broodjeszaken.

12 september Johnny Cash (71)

Countryzanger weigerde zich tot één genre te beperken. Bleef tot zijn dood in de studio liedjes maken en altijd speelde het `land' een belangrijke rol, of het nu rock'n'roll, gospel of popmuziek betrof.

22 september Johan Stekelenburg (61)

Oud-vakbondsman en burgemeester van Tilburg. Beoogd kandidaat voor premierschap voor de PvdA in 2003. Sociaal-democraat met een menselijk gezicht die conflicten vermeed.

25 september Edward Said (67)

Palestijns-Amerikaanse intellectueel was een invloedrijk literair criticus en activist. Zijn analyse van westerse clichés over de Oriënt gaf een kritische impuls aan het vakgebied van culturele studies.

26 september Robert Palmer (54)

Engelse popzanger van rhythm & blues stond op het punt zijn beste cd sinds jaren uit te brengen. Het album Drive voerde de dandy van de blanke soul terug naar alle stijlen die hij ooit heeft gezongen.

27 september Elia Kazan (94)

Een van de meeste gelauwerde Amerikaanse regisseurs. De getuigenis dat hij lid was geweest van de communistische partij, tekende zijn leven. Bekendste films On the Waterfront en A Streetcar Named Desire.

2 oktober Gabri de Wagt (82)

Radiodocumentairemaker die opnamen op locatie, geluidseffecten en commentaar fijnzinnig combineerde. Maakte o.a. de satires Marimba en Boemerang. Trad na de oorlog in dienst bij de VARA. '

3 oktober J.A. Bakker (82)

Drents politicus die in 1963 de overstap maakte naar Den Haag. Onder andere als minister van Economische Zaken en vice-premier. In '71 benoemd tot Commandeur in de Orde van de Ned. Leeuw.

5 oktober Neil Postman (72)

Amerikaanse cultuurcriticus schreef scherpe essays over onderwijs en moderne technologie. De hoogleraar (New York University) verwierf bekendheid met zijn polemiek tegen televisie en infotainment.

8 oktober Gerrit A. Wagner (86)

Oud-topman en president-commissaris van Shell was een zakenman met diplomatieke gaven. Met zijn adviescommissie legde hij de basis voor het economische herstelbeleid dat in de jaren '80 werd ingezet.

19 oktober Maarten Bon (70)

Pianist en componist werd bekend om zijn bewerkingen van muziek van Stravinsky voor meerdere piano's. Speelde in verschillende orkesten en doceerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.

19 oktober Alija Izetbegovic (78)

Bosnië's voormalig president was vooral een symbool van verzet en veerkracht tegen geweld en wreedheid. Izetbegovic was president vanaf 1990 (toen Bosnië nog niet onafhankelijk was). Hij trad af in 2000.

1 november Johnny Kamperveen (57)

Markante mediapersoonlijkheid, drijvende kracht achter het radio- en tv-station ABC. Werkte ook in Nederland, maar ging in 1993 terug naar Suriname. Felle criticaster van Desi Bouterse.

6 november Rie Mastenbroek (84)

Keizerin van de Spelen in Berlijn (1936). Eerste vrouw die op één Spelen vier medailles won. Eigenzinnige zwemster die in het buitenland veel erkenning kreeg. Het IOC verleende haar in '97 de Olympic Order.

8 november E.H. Kossmann (81)

Historicus, emeritus hoogleraar geschiedenis van de Middeleeuwen en tweelingbroer van schrijver Alfred Kossmann. Auteur van De Lage Landen, geschiedenis van Nederland en België vanaf 1780.

2 december Alan Davidson (79)

Culinair auteur en uitgever schreef net zo onnavolgbaar licht als hij praatte. Kreeg de Erasmusprijs 2003 voor zijn bijdrage aan de geschiedenis van het voedsel. Auteur van The Oxford Companion to Food.

12 december Eva Besnyö (93)

Fotografe die zich eind jaren zestig toelegde op feministische onderwerpen. Maakte eerder, ook in haar geboorteland Hongarije en in Berlijn, sterk grafische zwart-wit voorstellingen.

Gerectificeerd

Henk Barnard

In het overzicht Overleden in het jaar 2003 (31 december, pagina 25) stond een foto van Willem Barnard bij de vermelding van de op 80-jarige leeftijd overleden Henk Barnard.