`Ongelijkheid toegenomen'

Jan Pen (1921) is emeritus hoogleraar in de economie van de Rijksuniversiteit Groningen.

,,De inkomensongelijkheid is het afgelopen jaar in Nederland toegenomen in vergelijking met 2002. Dat komt omdat de vraag naar hoger opgeleiden nog steeds groot is. Een grote vraag bij een achterblijvend aanbod vertaalt zich in een stijging van deze lonen. En aan de onderkant is het aanbod groot en de vraag gering, dus daar blijven de lonen achter. Tinbergens optimistische prognose – de onderklasse wordt schaarser, de hoog opgeleiden worden overvloediger – is niet uitgekomen, omdat de onderklasse overvol is geraakt.

De overheid zou een egaliserende loonpolitiek moeten voeren, maar dat zit er met een coalitie tussen de christen-democraten van Jan Peter Balkenende en de liberalen van Gerrit Zalm niet in. Zalm was, samen met zijn PvdA-vriend Willem Vermeend, verantwoordelijk voor de verlaging van het toptarief naar 52 procent. Een enorm cadeau voor de rijken, de Nederlandse miljonairs hebben daar ontzettend van geprofiteerd.

Het toptarief zou best wat omhoog kunnen – naar 60 procent bij twee ton en bij inkomens van vijf ton mag er wat mij betreft best 70 procent af, van de top dan.

Persoonlijk hoop ik dat we de trend van de inkomensegalisatie, die tussen 1945 en 1990 zo duidelijk aanwezig was, weer zullen oppikken. U merkt: ik blijf een optimist, wellicht tegen beter weten in, want na 1990 is de ongelijkheid alleen maar toegenomen. Dat kwam ten dele door de aantrekkende conjunctuur die hoge winsten opriep, ten dele door de schaarste aan hooggeschoolde mensen, en ten dele door het beleid van de regering die de uitkeringen bewust liet achterlopen. Uit alles blijkt dat de overheid de inkomensverdeling wel degelijk kan beïnvloeden. Dit jaar is die inkomensverdeling weer schever geworden. Dat is een politieke keus, het geeft blijk van een zeker sociale ongevoeligheid.

Ik zie een PvdA onder leiding van Wouter Bos dat niet corrigeren. Hij was het die als staatssecretaris van Financiën de belastingplannen Zalm/Vermeend gedwee uitvoerde.

Dit overheidsbeleid creëert werkloosheid. De argumentatie van het duo Balkenende-Zalm `nu moeten we pijn lijden, maar op de lange termijn wordt het beter', daar geloof ik niet in. De groei wordt aangetast door het beleid van de regering en we komen dus lager uit. Het zou beter zijn als we het Duitse voorbeeld zouden volgen en het overheidstekort laten oplopen ter wille van het geluk van ons allemaal.''