`Niveau Kamerleden is hoger'

Willem Hendrik de Beaufort neemt in 2004 na 38 dienstjaren, waarvan de laatste tien als griffier, afscheid van de Tweede Kamer.

,,Het leven is sterker dan de leer: ik kijk altijd met nostalgie terug, zelfs naar de grote LPF-fractie die er in het begin van het jaar nog was. Het was wel een zeer heterogeen gezelschap, maar ik heb met al die mensen veel samen beleefd. Je leert ze kennen.

Het was geen grote verrassing dat bij de verkiezingen de PvdA weer zo groot werd en het CDA nog groter, wel dat SP geen extra zetels veroverde. Je schrikt op zo'n moment wel van de enorme hoeveelheid nieuwe Kamerleden die erbij komen, weer een stuk of vijftig. Je houdt je hart vast hoe al die mensen zullen acclimatiseren. Maar de gemiddelde kwaliteit van de Kamerleden is niet minder geworden, eerder beter. Dat komt ook doordat veel nieuwe Kamerleden niet omhoog zijn gekomen via de politiek. Ze treden doorgaans terughoudend en nuchter op, met oog voor wat haalbaar is. De LPF-fractie is in onze parlementaire procedures gegroeid. Ze dienen nota's en moties in, en zoeken coalities met alle partijen.

Ik ben behept met een hele positieve mening over het functioneren van de democratie, ook in de moeilijke periode dat er een demissionair kabinet was. Er waren zware onderwerpen als Irak aan de orde, maar er was geen impasse.

De Kamer heeft met de informateurs erbij over de kabinetsformatie gedebatteerd. Dat is een stapje naar een ander evenwicht tussen koningin en parlement – niet groot en ook niet principieel, maar dat kan naar mijn gevoel niet meer teruggedraaid worden. De Kamer neemt meer het initiatief.

Terugkijkend kun je zeggen dat we dit jaar zijn teruggekeerd naar de verhoudingen van vóór Paars, van onder Lubbers II en vooral Lubbers I: het kabinet tegenover een oppositie met grote linkse partijen. Maar het dualisme is toegenomen, de Kamer heeft veel bereikt. Bijna geen kabinetsvoorstel is ongeschonden gebleven. Alle belangrijke debatten zijn ín de Kamer gevoerd, niet alleen daarbuiten. En geen enkel debat was een ritueel.

Ik heb ook het gevoel dat – bijna ongemerkt – een slapende reus wakker wordt: de Eerste Kamer. Die kan bijna alles wat de Tweede Kamer kan, maar maakte daar lang nauwelijks gebruik van. Nu wel: de Eerste Kamer speelde bijvoorbeeld een rol in de debatten over Europa en de sociale zekerheid. Dat is ook dualisme, of trialisme zo u wilt. Onze democratie heeft dit jaar een ontzettend potentieel tot herstel getoond. Dat vind ik heel mooi.''

    • René Moerland