Kerkelijke gemeenten naar rechter

Circa dertig gemeenten van de Nederlandse Hervormde Kerk stappen naar de rechter uit onvrede met de kerkfusie van hervormden, gereformeerden en lutheranen tot de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).

De gemeenten willen dat de rechter zich buigt over de vraag of de individuele gemeenten als hervormde gemeenten door kunnen gaan met behoud van naam en de lokale bezittingen.

Dat heeft dr. W.J. op 't Hof, hervormd predikant te Nederhemert, die het woord voert namens de dertig gemeenten, gisteren bekendgemaakt. Hij verwacht dat het aantal gemeenten dat naar de rechter stapt nog zal verdubbelen. De betrokken gemeenten zijn het niet eens met de kerkfusie, die op 12 december haar beslag kreeg. Volgens Op 't Hof hebben ze tot nu toe gedaan wat ze konden, maar blijft nu alleen de stap naar de rechter nog over. ,,Ik zie geen andere mogelijkheid meer.''

De bezwaarde gemeenten hebben grote moeite met de nieuwe kerk omdat hierin verschillende belijdenisgeschriften naast elkaar bestaan. Daarmee gaat volgens degenen die nu naar de rechter stappen de basis van de hervormde kerk verloren en wordt die ingewisseld voor `allerlei wind van leer': ook andere belijdenissen dan de gereformeerde hebben een plaats in de nieuwe kerkorde.

De kerkorde van zowel de Nederlandse Hervormde Kerk als die van de nieuwe Protestantse Kerk in Nederland schrijft voor dat plaatselijke hervormde gemeenten niet uit het kerkverband kunnen stappen. Het enige dat volgens het bestuur van de synode kan, is dat alle gemeenteleden hun lidmaatschap opzeggen, de dominee zijn ambt neerlegt en dat ze samen een nieuwe kerk beginnen. De plaatselijke gebouwen zouden zij dan wel in handen van de PKN moeten laten.

Vorige week deed de Hoge Raad in Den Haag uitspraak in een zaak van tientallen hervormde gemeenten tegen de moederkerk over de goederen. De rechters beslisten dat de landelijke kerk beslissingen over het plaatselijk bezit mag nemen, ook als de betrokken gemeenten het daar niet mee eens zijn.

Volgens Op 't Hof is deze zaak niet te vergelijken met de komende rechtsgang. ,,Onze juristen hebben ons verzekerd dat het zin heeft. Dit gaat om andere gemeenten en over de vraag wat te doen met het bezit als gemeenten eruitstappen. Wie dán de zeggenschap heeft.''

Het enige dat de principieel bezwaarde gemeenten volgens Op 't Hof de rechter vragen is om te mogen blijven wat ze altijd geweest zijn. ,,Onze juristen zeggen dat de rechter altijd positief ingaat op een verzoek om te blijven wie je bent, als de ander verandert.''