FC Utrecht plukt vruchten van koude sanering

Hoe groter de problemen, hoe sterker het herstel: waarom spelen voetbalclubs die dit jaar de hoogste schuld hadden (Utrecht, Twente) nu weer in de subtop? Het antwoord van Utrecht-directeur Sturkenboom.

Martin Sturkenboom heeft, zegt hij, ,,niet alleen vrienden gemaakt'' bij FC Utrecht. Begin dit jaar werd hij interim-directeur, toen de club aan de grond zat. Uit analyses bleek nadien dat de club buiten het veld een nationaal record had gevestigd: de schuld beliep 39 miljoen euro, op een begroting van 17 miljoen. Sturkenboom saneerde FC Utrecht met forse hulp van het stadsbestuur, dat een zachte lening van 25 miljoen beschikbaar stelde om stadion De Galgenwaard af te bouwen. Het werk van de interim-directeur zit er nu bijna op, hij zal de club naar verwachting komende zomer verlaten. ,,Het is nu eenmaal zo dat een interim-directeur die een sanering heeft doorgevoerd bijna altijd vertrekt.''

Kent u Frans Adelaar?

Martin Sturkenboom: ,,Jazeker ken ik Frans Adelaar. Niet persoonlijk. Maar ik weet dat hij een grote naam bij deze club heeft, als speler, en tot vorig jaar als trainer.''

Als trainer van De Graafschap zit hij nu bij een club die geen tekort heeft, en dus nauwelijks overheidssteun krijgt. In de eerste divisie op de vijfde plaats. Utrecht staat weer in de subtop van de eredivisie. Wanbeleid loont?

,,Of het wanbeleid was weet ik niet. Maar duidelijk is dat de vorige besturen niet altijd rationeel hebben gehandeld, waardoor tekorten onverantwoord zijn opgelopen. Voorzitter Haank van De Graafschap heeft dit jaar een grote mond gehad over clubs zoals FC Utrecht die door de overheid overeind zijn gehouden. Maar als ik goed ben geïnformeerd profiteert De Graafschap ook van gemeentegaranties bij het aangaan van leningen.''

Vergeleken met FC Utrecht zijn dat schijntjes.

,,Dat is waar. En het is ook waar dat wij hier, omdat er ernstig was gefaald, het alleen konden redden door keihard in te grijpen. Het had ook voordelen. Als je diep in de shit zit is saneren gemakkelijker. Discussiëren hoeft niet. Heeft toch geen zin. Je móet. Bij clubs die er minder slecht voorstonden – ik noem geen namen – is er meer gepraat, denk ik, waardoor zij zich minder snel aan de nieuwe tijd hebben aangepast. Twente was dit jaar failliet, Utrecht in feite ook. Dus dat die twee nu weer aardig meedoen, danken ze, paradoxaal genoeg, ook aan het feit dat hun problemen zo groot waren. Maar het is niet het enige. Toeval speelt ook een rol. En traditie. Utrecht is de vierde stad, we zijn een volksclub: de potentie om in de subtop mee te doen verdwijnt natuurlijk niet als er financieel een paar belabberde seizoenen zijn gedraaid.''

Er circuleert ook een andere verklaring. Volgens de cijfers had u een schuld van 21 miljoen euro (de rest was hypotheek) terwijl de gemeente 25 miljoen steun gaf. Is er eigenlijk wel ingeleverd?

,,Ik begrijp wat je bedoelt – maar de begroting is natuurlijk wel naar beneden bijgesteld: van circa 17 miljoen euro uitgaven per jaar naar 12 miljoen. Alleen zijn we structureel in een véél gezondere financiële positie terechtgekomen. De vernieuwing van het stadion drukte vroeger op de exploitatie van de club. Dat gaf grote tekorten. In de nieuwe situatie – Midreth als stadion-eigenaar en de club die een vaste huursom betaalt – zijn we aanzienlijk minder aan het stadion kwijt. Dat biedt grote mogelijkheden, zeker als we het stadion straks vol weten te krijgen. Er komen nu bij de meeste wedstrijden zo'n 17.000 mensen terwijl we straks een capaciteit van 25.000 hebben.''

Zijn er nu eigenlijk nog tekorten?

,,We draaien volgens de begroting. Als het zo doorgaat komen we, zoals gepland, aan het einde van het seizoen uit op een negatief saldo van acht ton. Maar dat kan meevallen omdat we nog in de beker zitten met uitzicht op de halve finale. Met het saneren van hand- en tekengelden voor spelers kunnen we die acht ton globaal dichten. Dan hebben we ingaande het seizoen 2004-2005 een sluitende begroting. Een zorg is dat onze hoofdsponsor, Amev, ermee ophoudt, dus het komende half jaar moeten we op zoek naar een nieuwe. We bruisen van de ambitie maar de economie staat er natuurlijk niet geweldig voor.''

De gemeenteraad is beloofd dat het stadsbestuur een scherp oog op de club houdt. Hoe werkt dat?

,,De gemeente doet zijn best. Ik was in oktober redelijk laat met mijn financiële verantwoording, toen hebben ze me aan mijn oren getrokken. Ik heb beterschap beloofd. De financiële maandrapportages die ik voor de raad van commissarissen maak, gaan voortaan ook naar de gemeente. En weet je wat goed is? Ze zijn – historisch voor deze club – nog niet uitgelekt!''

Ineens had u een Japanse speler. Gratis. Hoe kan dat nou?

,,Die kregen wij aangeboden van een sponsor. Wij hebben gelijk gezegd: we doen alleen zaken als-ie niks kost. Die sponsor dacht met merchandising – de verkoop van shirts in Japan – zijn kosten terug te verdienen. En de speler mocht zelf na een half jaar beslissen of hij terugging. Dat is gebeurd, mede omdat zijn oude club in Japan aan hem trok.''

Hebben de spelers eigenlijk ingeleverd?

,,De belangrijkste besparing op dat gebied is dat we dure contracten afgelopen zomer niet hebben verlengd. Dus in de begroting is de post spelerskosten substantieel gedaald. Maar voor het overige is dat moeilijker. Je kan lopende contracten niet eenzijdig openbreken. We hebben wel iets gedaan in de sfeer van premies.''

En de interim-directeur?

,,Ik werk tegen een gematigd tarief. Toen ik begon heeft het bestuur gevraagd of ik het gratis wilde doen. Dat heb ik geweigerd. Ik heb het niet gezegd maar kan nu verklappen dat ik dacht: als je mensen betaalt vermijd je dat ze vrijblijvend opereren, zoals kennelijk in het verleden is gebeurd. Wat ik dan verdien? Zeg ik niet. Meneer Derksen van Voetbal International heeft laatst op de TV gezegd dat ik omstreeks de 10.000 euro per maand bij de club in rekening breng. Niet juist – maar het zit redelijk in de buurt. Ik moet er bij zeggen dat dit geen salaris is. Het zijn gefactureerde kosten voor geleverde diensten. Ik moet daar ook mijn pensioen, verzekeringen, auto en noem-maar-op van betalen. Ik factureer aanzienlijk minder dan andere interim-managers in het voetbal.''

Dus sceptici zitten ernaast als ze zeggen: Sturkenboom verdient aanzienlijk meer dan Han Berger, de technisch directeur die moest vertrekken?

,,Iedereen die heeft opgelet weet dat Han Berger en ik geen vrienden zijn geworden, hoewel ik hem zeer respecteer. Maar het is onjuist dat de club met mij duurder uit zou zijn. Han Berger kostte FC Utrecht veel meer dan Martin Sturkenboom.''

    • Tom-Jan Meeus