`Anja Joos én daders tellen'

Gerson Gilhuis (32) is dominee bij het drugspastoraat in Amsterdam. 's Zondags leidt hij de dienst in de Petrus en Paulus Crypte in de Barndesteeg. Hij sprak bij de stille tocht die werd gehouden voor Anja Joos, die in oktober werd doodgeschopt.

,,De eerste reactie van de gewone burger was: Anja Joos heeft gestolen, want ze was een junk. Eigen schuld dat ze werd doodgetrapt. Toen bleek dat ze niets had gestolen en dat de daders voor het grootste deel Marokkanen waren, was de reactie meteen: goh, dat is toch wat met die buitenlanders, wát een problemen geven die toch. De burger kon weer rustig achteroverleunen. Daarom zei ik in mijn toespraak na de stille tocht dat Anja Joos bij ons hoorde, maar ook dat de dáders bij ons horen. Ik zei: ze zijn deel van onze samenleving. Ik hoorde op dat moment het boegeroep wel. Ik ging gewoon door, ik ben wel wat gewend. Ik had niet gedacht dat mensen er zo boos om zouden worden.

Wat ik toen gezegd heb, zou ik nu weer zeggen – maar ik zou de emotie meer onderkennen en zeggen: ik kan me voorstellen dat mensen heel boos op deze Marokkanen zijn, maar toch: ze horen bij ons. Een van de mannen die boe geroepen had, kwam later naar me toe. Hij is 's zondags vaak bij de dienst in de Petrus en Paulus Crypte. Hij zei: ik was het eerst niet met je eens, maar ik heb erover nagedacht. Jij bent een man van de kerk en jij móet dit soort dingen wel zeggen. Voor hem was ik de vertegenwoordiger van een gemeenschap die op verzoening gericht is. Vanaf dat moment ben ik me er nog meer van bewust dat dát een rol is die ik te vervullen heb in een samenleving die steeds verder polariseert.

De dood van Anja Joos trok zoveel aandacht omdat er verschillende dingen bij elkaar kwamen. Het gevoel van onveiligheid dat mensen hebben. Prins Bernhard die na een eerder incident met een diefstal in een supermarkt de mannen die de dief hadden geschopt groot gelijk gaf. De maatschappelijke discussie die daarover gevoerd was, kwam weer terug. Wat ik jammer vind: die discussie werd al heel snel verschoven naar de allochtonenproblematiek. Dat hier een drugsgebruikster alleen om haar looks zodanig werd toegetakeld dat ze eraan doodging, dat deed er niet meer toe. Het was: wat moeten we met de Marokkanen? Het had moeten zijn: hoe komt het dat we een groep mensen hebben die zo gemarginaliseerd is dat er op los gemept mag worden. Het geval Anja Joos is niet alleen een Marokkanenprobleem. Anja Joos symboliseert de toenemende verharding tegenover de zwaksten.''

    • Jannetje Koelewijn