Loten om een plekje in Verenigde Staten

Loten om een vestigingsvergunning. In de Verenigde Staten kan het. Maar de belangstelling ervoor loopt terug. Vandaag is de laatste dag van de jaarlijkse inschrijving.

Het is de droom van duizenden illegalen, de wens van miljoenen economisch achtergestelden; een vestigingsvergunning voor de Verenigde Staten. Jaarlijks verloot Washington 55.000 green cards voor burgers uit landen die zijn ondervertegenwoordigd in de Verenigde Staten. Maar voor het eerst sinds de loterij in 1990 door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken werd ingevoerd, is het aantal gegadigden flink teruggelopen – van dertien miljoen in 1999 tot vijf miljoen nu.

Volgens The New York Times, dat het nieuws over de afnemende belangstelling gisteren meldde, komt dat door de automatisering van de aanmeldingsprocedure: inschrijving is dit jaar voor het eerst alleen mogelijk via internet – voor menig geïnteresseerde ogenschijnlijk een onoverkomelijke horde. Maar Amerikaanse migratiejuristen en groeperingen voor de rechten van migranten zien ook andere redenen, zoals de angst om online persoonlijke informatie te verschaffen aan een ministerie dat nauwe banden heeft met het buitenlanders ongunstig gezinde ministerie voor Binnenlandse Veiligheid.

Volgens Buitenlandse Zaken is het niet de bedoeling dat informatie die via aanmelding met behulp van de officiële overheidswebsite (dvlottery.state.gov) wordt vergaard, aan derden wordt doorgespeeld. Maar garanderen dat het ook niet gebeurt kan een woordvoerder van het ministerie niet. Dat schrikt belangstellenden af. Sommigen die al illegaal in de Verenigde Staten verblijven zijn bang dat het elektronische spoor dat zij in Washington achterlaten mogelijk leidt tot hun uitwijzing.

Het Amerikaanse Congres stemde dertien jaar geleden in met de loterij in een poging meer migranten aan te trekken uit landen van waaruit relatief weinig mensen zich in de Verenigde Staten vestigden. Volgens de regels van het spel komen alleen die mensen in aanmerking voor een lot van de zogeheten diversity visa lottery wanneer zich de afgelopen vijf jaar niet meer dan 50.000 mensen uit hun landen van herkomst in de Verenigde Staten hebben gevestigd. Uitgesproken migrantenlanden als China, India, Pakistan, Rusland en Vietnam zijn uitgesloten. Inwoners uit vrijwel alle Europese landen, behalve Groot-Brittannië, mogen wel meedoen.

Om die reden wordt de loterij door potentiële migranten uit niet-westerse landen ook wel gezien als een programma dat de immigratie van Europeanen moet bevorderen.

Vooral illegale Ieren in de Verenigde Staten blijken de afgelopen jaren uitzonderlijk vaak een gooi naar legalisering van hun status te hebben gedaan.

Toch kent ook Azië een aantal succesvolle spelers. Zo blijken vooral Bengalen al jarenlang massaal green cards in de wacht te slepen. In New York, waar de helft van de Amerikaanse Bengalen is neergestreken, is hun aantal dankzij de loterij toegenomen van 9.000 begin jaren negentig tot 107.000 nu, aldus The New York Times. In Bangladesh zelf bestaat een hele industrie die mensen helpt bij hun aanmeldingsprocedure. Velen zouden zich ook meerdere keren, meestal onder een valse naam, hebben ingeschreven.

Volgens Washington is door de digitalisering van de loterij aan die praktijk nu een einde gekomen, hetgeen de afname van het aantal aanmelding mede verklaart. Zo kunnen anders dan in het verleden dubbele inschrijven relatief gemakkelijk worden opgemerkt.

Uit de miljoenen aanmeldingen trekt het ministerie van Buitenlandse Zaken elektronisch 100.000 gegadigden. Die worden vervolgens uitgenodigd voor een aanmeldingsprocedure bij de consulaire afdelingen van de Amerikaanse missies in hun landen. Tijdens het proces dat daar op volgt valt bijna de helft af. De gelukkige 55.000 mogen hun echtgenoten en ongetrouwde kinderen tot 21 jaar meenemen naar de Verenigde Staten. Buiten de loterij om geven de VS jaarlijks 620.000 green cards af.

,,Veel mensen dromen van een green card'', zegt de twee jaar geleden uitverkoren Braziliaanse immigrant Otacilio Magalhaes in The Milford Daily News, een krant uit de Amerikaanse staat Massachusetts. ,,Iemand bood 50.000 dollar voor die van mij. Met een green card heb je een sofi-nummer, kun je een rijbewijs krijgen en reizen zonder problemen. Het is alsof je in het bezit bent van een kaart waarmee je overal groen licht krijgt.'' Vorige jaar kwamen slechts 28 Brazilianen via loting in aanmerking voor een green card.