...heel zwart Afrika

Het project is maar ietsje megalomaner dan de bouw door de inmiddels overleden Congolese president Joseph Mobutu van de Inga-waterkrachtcentrale die driekwart van de wereld van stroom moest voorzien: bouw een muur om heel zwart Afrika. Na vijfhonderd jaar van slavenhandel, kolonialisme en ontwikkelingshulp is het continent dan eindelijk van buitenlandse bemoeienis verlost.

De wereld zal met de consequenties moeten leren leven. De middenklasse in Rome zal haar kindermeisjes niet meer uit Ethiopië kunnen betrekken. De Amsterdamse schoonmaakbedrijven zullen het zonder willige Ghanezen moeten stellen. De Europese voetbalclubs zullen hun jeugdige talenten elders moeten roven.

Natuurlijk komt er ook een eind aan de Afrikaanse aanvoer van olie, goud en diamanten die het continent alleen maar ellende heeft gebracht. En de wapenfabrikanten in de landen die toevallig ook de permanente zetels in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties bezetten, raken een belangrijk afzetgebied kwijt. Bij hulporganisaties zullen gedwongen ontslagen niet te vermijden zijn. Een kleine prijs voor vooruitgang in Afrika.

Staten die alleen maar dankzij het beademingsinstrument van de buitenlandse hulp in leven werden gehouden, komen eindelijk aan hun welverdiende einde. Instellingen die alleen maar dienden om de schijn op te houden van democratie, goed bestuur en financiële discipline – opgelegd door het Internationaal Monetair Fonds en de donorlanden – zakken met een zucht van verlichting in elkaar. Machthebbers raken in één klap hun formele machtsbasis kwijt en daarmee hun belangrijkste inkomstenbron. Nieuwe leiders hoeven geen rekening meer te houden met andere continenten maar des te meer met het eigen volk.

Buitenlandse schulden vallen weg en de kapitaalvlucht stopt abrupt. Voortaan kan alleen nog worden verdeeld wat binnen Afrika zelf wordt gegenereerd. Dat is een geweldige impuls voor produktie en de intra-Afrikaanse handel die in het verleden nooit echt van de grond gekomen zijn.

Afrika kan zich niet langer gedragen als speelbal van de grootmachten, paria van het lot, slachtoffer van de geschiedenis. Zonder buitenlandse inmenging is het continent helemaal zelf verantwoordelijk voor de geschiedenis die het maakt. Daarbij kan Afrika teruggrijpen op de lokale tradities en gebruik maken van de ervaringen die elders op de wereld zijn opgedaan. Dat is geen terugkeer naar het verleden maar een Afrikaanse aanpassing – in vrijheid, op basis van eigen inzichten, gericht op eigen waarden – aan de moderne tijd. De enige ontwikkeling die mensen groter maakt en sterker, namelijk op eigen kracht.

De toekomst van Afrika zal schitterend zijn.

    • Dick Wittenberg