Feesten, om maar geen loser te zijn

Oud en nieuw is niet voor iedereen een feest. Lezers over de jaarlijkse stress rondom de jaarwisseling. ,,Je eindigt toch altijd weer met zijn tweetjes op een regenachtig balkon.''

Carmen (44) zit in het vliegtuig met oud en nieuw. Ze reist juist dán terug vanaf een congres in de Verenigde Staten. Niet omdat andere vluchten vol waren. Nee, Carmen zit bewúst in het vliegtuig als de rest van Nederland feest viert. ,,Om ervan af te zijn'', zegt de medewerkster bij een uitgeverij. Om zich een teleurstelling te besparen. Al haar oud-en-nieuwvieringen waren tot nu toe flops.

Zo was er dat ene feestje, ooit, toen ze om acht uur 's avonds te horen kreeg dat ze pas na twaalven welkom was, en in haar eentje zat te wachten tot bij de buren de flessen knalden. En er was een jaar dat ze om half elf al weer in haar eentje thuis op de bank zat. Omdat er geen treinen meer reden en de laatste auto van het feest al om tien uur terug ging naar Amsterdam. ,,Een andere keer was ik uitgenodigd bij mensen die de hele avond kinderen moesten halen en brengen, en een ander jaar liep een relatie stuk met oud en nieuw. Natuurlijk zat het met hem daarvóór ook al niet lekker. Maar het geeft wel aan hoe beladen ik oud en nieuw kan maken, hoe groot de stress wordt.''

Carmen, die niet met haar echte naam in de krant wil omdat ze bang is dat anders haar huis morgennacht wordt leeggestolen, is niet de enige met `oud en nieuw-stress'. Er zijn weinig feiten bekend over oud-en-nieuwvieringen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek en het NIPO doen er geen apart onderzoek naar. Maar na een oproep op de website van deze krant om jaarwisselingservaringen in te sturen, kwamen heel veel enthousiaste verhalen los, maar ook een stroom aan `leed'.

,,Ieder jaar zie ik er weer tegenop'', zegt bijvoorbeeld Louise Vytopil (22), studente Rechten. ,,De afgelopen jaren hebben we al veel verschillende dingen geprobeerd: quasi-hippe feesten in Paradiso waar iedereen mooi en hip loopt te wezen, oud en nieuw in Zwitserse houten barren met een man achter een synthesizer die Christina Aguilera zingt. En zelf een feest geven met mensen die overgeven in de tuin. Geen grote successen.''

Bij freelance journalist Jaap van Peperstraten (47) steekt soms al in september de gedachte aan oud en nieuw de kop op. Hij noemt het feest ,,van oudsher het meest afschuwelijke wat me in een heel jaar kon overkomen''. ,,Ik vind het zo'n stress altijd'', verzucht ook Liduine Rademaker (27) die bij een callcenter werkt. Of een redacteur, van deze krant: ,,Ieder jaar stel je je weer voor dat je met Oud en Nieuw op een prachtig tropisch strand filosofisch in de golven staat te staren. Maar je eindigt toch altijd weer met z'n tweetjes op een regenachtig balkon, kijkend naar teleurstellend vuurwerk.''

Wat is er mis met deze mensen? Hebben ze soms geen vrienden? Of zijn het gewoon zeurpieten? Misschien, lacht Carmen relativerend. Maar ze denkt ook dat het subtieler ligt. Neem het vriendenaspect. Ze heeft best vrienden, maar die kennen elkáár niet. Dus een groter groepje krijgt ze niet bij elkaar. Bovendien kiezen die vrienden vaak voor hun eigen kringetje.

Liduine Rademaker heeft weer het probleem dat haar oud-en-nieuwfeesten altijd heel bijzonder beginnen, ergens bij iemand thuis. Maar daarna wil iedereen de stad in, en verliezen ze elkaar uit het oog. ,,En uiteindelijk eindig ik toch altijd weer met die ene debiel aan de bar waar ik niet mee wil praten. Net als alle andere avonden.''

Louise Vytopil heeft als probleem dat ,,iedereen elkaar opfokt met stoere verhalen. Al in november staan alle tijdschriften vol met `waar ga je heen, wat doe je aan'. Bovendien ben ik jarig op 1 januari. Dus ik wil toch graag iets bijzonders doen.''

Nancy (33, niet haar echte naam) ziet oud en nieuw meer als een organisatorisch dilemma. Ze heeft niets tegen het feest op zich, maar er valt domweg niets af te spreken, zegt ze. ,,Niemand legt zich vast, iedereen houdt alle opties tot het laatste moment open. En op de avond zelf, `zappen' mensen, van het ene feestje naar het andere.''

Nancy weet waar ze het over heeft. Twee keer probeerde ze zelf een feestje te organiseren. Eén keer belde ze vooraf om te vragen of iedereen kwam, maar niemand wilde toezeggen. Toen blies ze het maar af. Een andere keer wist ze zéker dat iedereen zou komen maar bleef ze uiteindelijk met een voorraad kaviaar, zalm en stokbrood van 500 euro tussen de wijnvlekken achter. ,,Vijf mensen waren er gekomen, mijn beste vrienden. Maar de groep die je uitnodigt om je huis vol te krijgen, de vulmensen zeg maar, bleven weg. Dat doe ik dus nooit meer.''

Jaap van Peperstraten ziet een groter verband. Hij noemt oud en nieuw ,,een grootscheeps, door de maatschappij georkestreerd complot. Je móet wel oud en nieuw vieren'', zegt hij. Treinen en bussen rijden niet, bioscopen en kroegen zijn dicht of geven besloten feesten, op alle radio- en televisiestations is het oud en nieuw.''

Bovendien heeft hij gemerkt dat het niet wordt geaccepteerd als je solo oud en nieuw viert. ,,Niemand vraagt mij ooit `wat doe jij op 3 maart'. Maar in december vraagt iedereen me dat. Als ik dan zeg dat ik met een boek op de bank gezeten heb, denken mensen `wat is er mis met die man'.'' ,,Als je geen spectaculair feest hebt ben je toch een beetje een loser'', zegt Nancy.

Maar, ze hóeven toch niet mee te doen? Bovendien: stellen ze zich er niet gewoon te veel van voor? Jazeker, zegt Liduine Rademaker, maar dat is juist het probleem. ,,Misschien moet ik een keer accepteren dat het helemaal niet zo gaaf is als ik het wil laten zijn. Maar ik wíl gewoon heel graag dat het heel leuk is. Ik kan er niks aan doen.''

De druk is enorm, vindt Carmen. ,,Er zit ook een aftroefelement in'', zegt ze. ,,Hoe meer uitnodigingen je krijgt, hoe populairder.'' Je hebt ook geen `alibi' met Oud en Nieuw, zegt Jaap van Peperstraten. ,,Met kerst kan je nog naar je ouders. Maar daar ben ik met oud en nieuw te trots voor.''

Liduine Rademaker kan er wel om lachen, al dat gezeur. ,,Het toppunt natuurlijk van verwendheid. Wij, de kinderen van de postmoderne generatie, die hun aandacht maar tien minuten in iets kunnen vasthouden: we móeten het altijd zo leuk hebben. Zeker weten dat je op het `allercoolste' feest was. Soms kom ik tijdens de jaarwisseling iemand tegen die dat ook ziet. Dan lachen we er samen om. Om hoe treurig we het voor onszelf maken.''

Hoe dan ook, ze blijven het proberen. Carmen dus in het vliegtuig ,,Dan heb ik in ieder geval een goed verhaal.'' En Jaap van Peperstraten in Eindhoven. Hij brak vorig jaar al drastisch met zijn rampzalige Oudejaarsavonden. Hij heeft de tango ontdekt en gaat dansen. Nancy (,,ik weiger het een gewone avond te vinden'') gaat naar een besloten feest waar ze 40 euro voor heeft betaald. ,,Dus dan komt iedereen tenminste ook echt.'' Louise viert haar verjaardag in een tapas bar. Lekker `low key'.

Liduine Rademaker ten slotte, gaat naar een boerderij in Diepenveen waar een vijftigtal vrienden zit `opgesloten' ,,zodat niemand weg kan''. Het thema is 'Russische boeren en boerinnen'. Ze verwacht er tóch weer veel van. ,,Maar misschien gaat dat over als je kinderen hebt'', zegt Rademaker. Hoopvol.