...alle Nadia's te eren

Nadia Younes (57), Egyptisch VN-diplomaat van aristocratische huize, kon met iedereen overweg. ,,Met staatshoofden evengoed als met obers'', zegt haar landgenoot Ahmad Fawzi, hoofd nieuws en mediadivisie van de VN. Ze was een Frans sprekende, in Amerika opgeleide levensgenietster. Smaakvol gekleed, Puccini-fan en nachtvlinder. Haar stralende zwarte ogen, harde lach en [door sigaretten en whisky] schorre Lauren Bacall-stem maakten haar geliefd. Ze kende de manieren van wereldleiders, maar haatte gewichtig doen: ,,Je hoeft niet ernstig te zijn alleen omdat iets belangrijk is.''

Nadia wist wat belangrijk was. Na 33 jaar bij de VN kende ze alle problemen, maar waren haar idealen intact. Fawzi: ,,Als de ultieme civil servant stelde ze haar leven in dienst van de VN. Met veel gemak nam ze nieuwe rollen aan.'' Plaatsvervangend woordvoerder van VN-chef Perez de Cuellar; directeur VN-informatiecentrum in Rome; hoofd mediadivisie in New York; chef protocol tijdens onder meer de Millennium Top 2000, toen ze alle wereldleiders ontving; woordvoerder van VN-gezant Kouchner in Kosovo; directeur externe betrekkingen bij de Wereldgezondheidsorganisatie in Genève; en chef staf van VN-gezant Vieira de Mello in Irak in juni 2003, onder wiens leiding de VN een bijrol vervulden naast bezetter Amerika.

Daar hoorde Nadia dat VN-chef Annan haar later dit jaar wilde promoveren tot assistent-secretaris-generaal voor Algemene Vergadering-kwesties en conferentiemanagement. Ze zou de eerste vrouw zijn bij de VN, die, onderaan begonnen, zover doorstootte. Veel tijd om blij te zijn had ze niet. De VN-missie in Irak (UNAMI) eiste haar aandacht op. Fawzi, woordvoerder van De Mello, voerde ,,veel discussies'' met haar over de VN-rol. Fawzi moest eerder terug naar New York. In emails klonk Nadia ,,steeds somberder'' over de veiligheid in Irak, ,,alsof ze intuïtief aanvoelde dat er iets ergs ging gebeuren''. Op 4 augustus schreef ze Fawzi: ,,De stemming hier is gespannen en de meesten zijn het beu. Onze rol is onduidelijk. UNAMI is een hersenspinsel van iemand anders.'' Ze mailde ook: ,,Ik kan niet wachten op New York.''

Nadia zou New York nooit meer zien.

Op 19 augustus kwam ze om het leven bij de aanslag op het VN-kantoor in Bagdad. Samen met 21 andere VN-medewerkers, onder wie De Mello. De meeste namen haalden de wereldpers niet, van de Iraanse vader tot de ongetrouwde Schotse. Hun levensverhaal mag niet vergeten worden. Zij behoorden tot de diplomatieke en hulpverlenende globetrotters, die elkaar kennen uit Bosnië, Oost-Timor, Afghanistan of New York. Belangenloze dienaren van de wereld en onbekende helden van het multilateralisme. Zij gaven hun leven voor de vrede. Namens de VN, het Internationale Rode Kruis en andere organisaties waren ze dit jaar met ruim honderd, in Irak en daarbuiten. Al deze Nadia's verdienen een Wall of Fame, in Bagdad of elders.

    • Robert van de Roer