Natuurclubs zien aanhang slinken

De meeste `groene' organisaties hebben dit jaar aanhangers verloren, of ze bleven nog net stabiel. Dat blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van het VARA-radioprogramma Vroege Vogels dat gisteren werd gepubliceerd. Het totale aantal betalende aanhangers van natuur-, milieu- en dierenbeschermingsorganisaties is iets gestegen, maar dat is te danken aan enkele nieuwe organisaties. Van `de grote drie' is alleen het Wereld Natuur Fonds gegroeid. Greenpeace was de grote verliezer in 2003. Het totale aantal aanhangers staat nu op 4.137.132.

Opvallend is dat de vereniging Natuurmonumenten haar aanhang zag dalen met 15.000 leden. Dat was voor de tweede keer. Volgens de organisatie is de teruggang niet te wijten aan verminderde belangstelling, maar aan de economische recessie. In financieel opzicht is het zelfs beter gegaan, want de inkomsten uit lidmaatschappen zijn gestegen. Onderzoeker Joost Huijsing: ,,Bij andere organisaties wordt wel gezegd dat de geringere populariteit van het milieu een grote rol speelt. Zeker in de landelijke politiek zie je dat groen is weggedrongen door economische belangen.''

Huijsing: ,,Vroege Vogels doet dit onderzoek nu voor de dertiende keer. Een paar dagen geleden dacht ik nog dat er ook in absolute aantallen verlies zou zijn. Dat zou voor de eerste keer zijn na twaalf jaar van vaak grote groei. Bij ons eerste onderzoek in 1991 was de totaalscore nog geen 2,5 miljoen leden. Heel veel van de verenigingen en stichtingen klonken nu somberder dan ooit. Alleen doordat er een paar grote nieuwkomers zijn is het saldo nipt positief. Dan moet je denken aan `Adopteer Een Kip' (van niets naar meer dan 14.000), Omroep Nutopia en de Nederlandse afdeling van PeTA, die vorig jaar weigerde haar cijfers door te geven. Bovendien zijn dit jaar ook vrijwilligers die regelmatig voor de groene clubs werken, meegeteld. Zij leveren immers een grote bijdrage die ook in geld zou kunnen worden uitgedrukt.''

Een jaarlijks punt van kritiek op dit Vroege Vogels-onderzoek is dat de aantallen van de verschillende organisaties bij elkaar worden opgeteld. Dat zou, in verband met dubbellidmaatschappen, niet verantwoord zijn. Goos Eilander, directeur van Bureau Trendbox: ,,Er zijn inderdaad mensen die van twee of meer clubs lid zijn, maar dat zijn er veel minder dan je denkt. Zo'n 100.000 mensen zijn lid van drie of meer organisaties.''

Volgens Eilander is er sprake van een eenmalige dip: ,,Als je mensen vraagt wat ze van natuur vinden, dan blijkt circa tweederde van de bevolking het erg belangrijk te vinden. En dat aantal is het afgelopen jaar weer iets gestegen. Daaruit kan je afleiden dat ook de betalende aanhang in de nabije toekomst weer omhoog zal gaan. Wat je ook ziet is dat mensen dingen zélf willen aanpakken. Dat verklaart het enorme succes van de organisatie Adopteer Een Kip.''