Ziekte van Lyme kan muzikale hallucinaties veroorzaken

De ziekte van Lyme in een gevorderde fase kan muzikale hallucinaties veroorzaken. Dit blijkt uit de ziektebeschrijving van twee Californische patiënten in de Southern Medical Journal (juli 2003). Een vrouw van 66 die na de beet van een teek al zeven jaar leed aan de ziekte van Lyme hoorde plotsklaps eindeloos de Star-Spangled Banner, het Amerikaanse volkslied. En ze hield helemaal niet van patriottische muziek. Een andere vrouw, van 80, die al vier jaar leed aan de ziekte van Lyme, hoorde ineens constant Italiaanse opera's.

Muzikale hallucinaties komen niet vaak voor en verschillen sterk van het stemmen-horen. In het grootste overzicht bleek driekwart van de 46 patiënten niet te lijden aan een psychiatrische afwijking. Wel is er duidelijk verband met doofheid: driekwart van de muzikale hallucinanten was doof. Net als bij de twee Lyme-gevallen is de muziek vaak lyrisch of patriottisch en verbonden aan vroege jeugdherinneringen. Muzikale hallucinaties komen vier keer zo vaak bij vrouwen voor als bij mannen. Tot nu werden de hallucinaties in verband gebracht met een beroerte, hersentumor, alcohol-ontwenning, psychotropische medicijnen, ziekte van Parkinson of verschillende vormen van infecties waaronder neuro-syfilis. De associatie met de ziekte van Lyme is nieuw, hoewel een van de auteurs van het artikel vermeldt het verschijnsel al eerder te hebben geconstateerd.

Beide Lyme-patiënten ontwikkelden de hallucinaties tijdens behandeling met een antibioticum. Toen de behandeling werd gestopt verdween bij de ene vrouw het Amerikaanse volkslied binnen vier weken. Bij de andere vrouw daalde de operamuziek tot een `verdraagbaar niveau'. Bij beiden werden in een hersenscan kleine beschadigingen aan de hersenen geconstateerd, die niet ongewoon zijn in een gevorderde fase van Lyme. Bij een 66-jarige vrouw werd de ziekteverwekkende bacterie ook in het hersenvocht aangetroffen, een bewijs dat de Lyme-bacterie in staat is de zware bloed-brein barrière te overschrijden. Uit recent onderzoek blijkt dat de bacterie kan overleven binnen macrofagen van het afweersysteem en waarschijnlijk zo binnenglipt in de hersenen. De ziekte van Lyme ontstaat vrijwel altijd door een tekenbeet waardoor de bacterie Borrelia burgdorferi wordt overgebracht. In een vroeg stadium kan de ziekte gemakkelijk met antibiotica worden behandeld, maar later wordt dat moeilijker en kunnen chronische vermoeidheid en neurologische problemen optreden.

    • Hendrik Spiering