Kasuarisvogels evenaren walvissen in diepe baszang

Kasuarisvogels kunnen geluid voortbrengen dat de ondergrens van het menselijk gehoor nadert. Dat blijkt uit negen opnamen die Andrew Mack en Josh Jones maakten van dwergkasuarissen in de dierentuin en uit een enkele opname van een helmkasuaris in het wild in Papoea Nieuw Guinea (The Auk, okt.).

De lage baszang van bultrugwalvissen die de communicatie tussen dieren over een afstand van duizenden kilometers in de oceaan mogelijk maakt, heeft een equivalent op het land: de roep van kasuarissen. Hoewel de bastonen door de lucht aanzienlijk minder ver dragen dan door water, kunnen de vogels – die van nature solitair en schuw zijn en vaak verspreid in dicht oerwoud leven – op die manier toch contact houden. Hun lage zang komt in de buurt van de menselijke gehoorgrens, met frequenties zo laag als 32 hertz voor de dwergkasuaris (Casuaris benneti) en zelfs tot 23 hertz voor de helmkasuaris (Casuaris casuaris).

Anatomisch lijkt de struisvogelachtige bosvogel goed uitgerust voor het luisteren naar diepe zang: boven de robuuste snavel draagt de volwassen kasuaris een hoornen `helm'. In de helm zitten luchtkamers. Volgens de onderzoekers Mack en Jones fungeert deze structuur als een soort microfoon die geluid met lange golflengtes kan oppikken.

Kasuarissen komen voor in de tropische regenwouden van Nieuw Guinea en de noord-oostelijke provincie Queensland van Australië. Met name de helmkasuaris wordt bedreigd door toenemende ontbossing. Het aantal dat nog in het wild leeft wordt geschat op enige duizenden, maar het precieze cijfer is mede door de teruggetrokken leefwijze van het dier niet bekend. Mogelijk draagt het onderzoek van Mack en Jones ertoe bij dat er betrouwbaarder schattingen van het aantal gemaakt kunnen worden. Biologen weten nu welke geluiden zij in de gaten moeten houden.