Heideman in recordtijd naar derde titel op kunstijs

Jan Maarten Heideman heeft een succesvol jaar als marathonschaatser een passend slot gegeven. Mede dankzij uitstekend knechtenwerk van zijn ploeggenoten behaalde hij gisteren in Utrecht de nationale titel.

Heideman toonde zich in de eindsprint de rapste van een kopgroep van 28 man en veroverde voor de derde keer de marathontitel op kunstijs. Henk Angenent, winnaar van de laatste Elfstedentocht, en Martijn Kromkamp werden tweede en derde.

Eindelijk was er een vertrouwd onderonsje van oer-Hollandse marathonrijders op kunstijs. De buitenlandse kwelgeesten KC Boutiette en Cédric Michaud ontbraken gisteren. De Amerikaan en de Fransman waren uitgesloten van deelname aan het Nederlandse marathonkampioenschap. Hun collega's werkten in Utrecht plichtmatig de rondjes af. Sommigen verschenen met tegenzin op het semi-overdekte ijs van de Vechtsebanen. Anderen doen niets liever. Na afloop keek Erik Hulzebosch terug op ,,honderdvijftig ronden lekker raggen''.

Enthousiast kon men dit seizoen nog niet over het marathonschaatsen zijn. In de zesdaagse stonden de massasprints centraal en daarin toonde eindwinnaar Boutiette zich liefst vier keer de beste. Verder won hij in de KNSB-competitie twee marathons. Michaud evenaarde dat aantal en de niet-buitenlander Heideman liet ook twee zeges noteren.

De overwinning in Utrecht was zijn 49ste in zijn schaatscarrière en daarmee vestigde Heideman zich steviger aan kop van de overwinningslijst aller tijden. Richard van Kempen behaalde ooit 47 zeges op kunstijs.

Tactiek won het in Utrecht weer van heroïek. Maar dat hoort bij het moderne marathonschaatsen. Met de groeiende invloed van de commercie hebben de wetten van de ploegentactiek bezit genomen van het peloton. Het echte gevecht van man tot man is door de overdekte en semi-overdekte banen verleden tijd.

De pure bikkels van weleer zijn verworden tot pionnen in een geregisseerd schouwspel. De grote gesponsorde ploegen brengen de sprinters in stelling voor de massasprint en daarmee is het wedstrijdverloop dikwijls in een paar woorden verteld. ,,We hebben Heideman zeer professioneel naar de finale geloodst. Het is logisch dat we op hem hebben ingezet. Hij is de snelste sprinter en dan spelen wij een ondergeschikte rol'', verwoordde Peter de Vries het strijdplan van de DSB-ploeg.

Aanvankelijk ging het er in Utrecht steriel aan toe. De schaatsers hoefden op de fraai geprepareerde ijsvloer alleen maar technisch te rijden. Van wrijving en weerstand hadden ze tijdens de verlengde marathon over honderdvijftig ronden bijna geen last. Dat resulteerde in een recordtijd van één uur, 24 minuten en 42 seconden. De rijders leverden met de recordtijd een indrukwekkende prestatie. Pas na driekwart koers ging de amusementswaarde omhoog. Een kleine dertig waaghalzen vonden elkaar, onder wie Angenent, Jeroen de Vries en de ploeggenoten Heideman, Peter de Vries en René Ruitenberg. De omvangrijke kopgroep dubbelde in een tijdsbestek van enkele minuten het peloton.

Pas in de tien extra ronden was er enig spektakel. Outsider Kurt Wubben wist samen Hulzebosch en De Ronde een ontsnapping te forceren. Maar de brigade van Heideman haalde de rebellen weer terug. Toen ook een poging van Jeroen de Vries strandde, was de sprint tussen de 28 rijders onvermijdelijk. Daarin toonde Heideman zich superieur. ,,Ik was vandaag zeer nerveus'', bekende hij. ,,Mijn ploeggenoten reden allemaal voor mij. Ik was bang dat ik het zou verprutsen.''

Met een tempoversnelling luidde Angenent anderhalve ronde voor het einde de finale van het NK in. Heideman beantwoordde de demarrage met schijnbaar gemak. Hij sloeg zelfs een gat met zijn achtervolgers. Met zijn derde zege staat de marathonschaatser uit Oldebroek op gelijke hoogte met Lammert Huitema, Co Giling en Jan Kooiman.

Angenent eindigde voor de zesde keer op de oneervolle tweede plaats. ,,Opnieuw een gemiste kans. Maar ik heb er vandaag wel vrede mee. Ik heb geen ploeggenoten om me heen. Het wordt tijd dat mijn eenmansploegje uitbreidt, want anders heb je in dit soort wedstrijden geen succes.''