Poetin: privatiseringen wellicht toch terugdraaien

President Vladimir Poetin van Rusland heeft gisteren voor het eerst gerept van de mogelijkheid privatiseringen uit de jaren negentig terug te draaien als ze door middel van schendingen van de wet tot stand zijn gekomen.

Poetin deed zijn uitspraak juist op de dag waarop een Russische rechtbank bij een zitting achter gesloten deuren het voorarrest van een van Ruslands oligarchen, Michail Chodorkovski, verlengde tot maart volgend jaar. Chodorkovski, de voormalige baas van de oliegigant Yukos, vergaarde zijn miljardenfortuin met omstreden privatiseringen in de jaren negentig. Hij werd in oktober gearresteerd en beschuldigd van fraude en belastingontduiking. Volgens Chodorkovski is zijn vervolging politiek geïnspireerd en een poging zijn politieke ambities – ten faveure van oppositiepartijen – te beteugelen. Hij gaf in het recente verleden geld aan Russische oppositiepartijen en overwoog ook zelf in de politiek te gaan. Zijn verdediger voerde aan dat de aanklagers gisteren opnieuw geen enkel concreet bewijs overlegden om de beschuldigingen tegen zijn cliënt te staven. Chodorkovski heeft volgens woordvoerders van het Kremlin plannen gekoesterd om de controle over eenderde van alle leden van het parlement in handen te krijgen door parlementariërs te betalen.

Poetin verzekerde gisteren, in een kennelijke poging ongerustheid bij binnen- en buitenlandse investeerders weg te nemen, dat er geen brede herziening van de privatiseringen van de jaren negentig komt. Maar hij voegde daar direct aan toe dat dit alleen geldt voor diegenen die zich aan de wet hebben gehouden. Hij liet daarmee uitdrukkelijk de mogelijkheid open dat privatiseringen worden teruggedraaid als er wel wetten zijn geschonden. ,,Ik hoor steeds dat de wetten ingewikkeld waren en dat niemand er zich aan kon houden,'' aldus Poetin bij een bijeenkomst van de Russische Kamer van Koophandel en Industrie. ,,Het is waar dat de wetten vaak ingewikkeld en verwarrend waren, maar het was perfect mogelijk ze toe te passen. Wie ze wilde schenden kon dat doen'', aldus de Russische president.

Verdedigers van de privatiseringen zeggen doorgaans dat de wetten in de jaren negentig, in het tijdperk van Poetins voorganger Boris Jeltsin, niet alleen ingewikkeld en verwarrend waren, maar dat ze ook met elkaar in tegenspraak waren, en dat nakoming van de ene wet nogal eens een schending van een andere betekende.

Poetin verzekerde dat zijn uitlatingen niet neerkomen op ,,de lancering van een campagne'' tegen de privatiseringen van de jaren negentig. ,,Maar u moet in overweging nemen dat diegenen die bewust hebben gestolen niet mogen profiteren van de goede behandeling van diegenen die zich netjes hebben gedragen en de wetgeving hebben gerespecteerd. Misschien hebben de laatsten wel niet zo veel gewonnen, maar zij kunnen rustig slapen'', aldus Poetin. Hij nam de namen Chodorkovski en Yukos bij zijn toespraak in de Kamer van Koophandel niet in de mond.

De president werd bijgevallen door de voorzitter van de Russische Kamer van Koophandel en Industrie, oud-Sovjet-premier Jevgeni Primakov, die de oligarchen omschreef als ,,lieden die hun zakken hebben gevuld door middel van intriges'' en als mensen ,,die in staat zijn hun naasten, hun kameraden, in elkaar te slaan, die zich bruut mengen in de politiek en die ambtenaren en afgevaardigden corrumperen.''