`De vervuiler moet betalen'

Als Schiphol wil blijven groeien, dan moet het ook betalen voor de isolatie van woningen, vindt staatssecretaris Schultz. ,,De vervuiler betaalt.''

Staatssecretaris M. Schultz van Haegen begrijpt het niet. ,,We zijn met deze zaak uitermate zorgvuldig omgesprongen. Ik ben de luchtvaartsector meerdere malen tegemoetgekomen. En dan nu zulke brieven schrijven, een kerstgeste waar ik blij mee moet zijn.''

De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat onderbreekt haar kerstverlof om uit te leggen wat er niet deugt aan de weigering van Schiphol en de KLM om op te draaien voor de extra kosten voor de isolatie van woningen in de omgeving van Schiphol. Directeur G. Cerfontaine van Schiphol schreef de Tweede Kamer dat er sprake is van ,,mismanagement'' bij het isolatieproject en van ,,prijsafspraken'' tussen overheid en aannemers die de isolatie per woning 30 procent duurder zouden hebben gemaakt. In een tweede brief, aan Schultz, beschuldigen Cerfontaine en KLM-bestuurder P. Hartman haar zelfs van ,,onrechtmatig overheidshandelen''. De luchtvaartsector wil niet dat de kosten voor de isolatie ,,geheel en ongelimiteerd'' aan hem worden doorberekend. Als er geen ,,plafond'' komt, daagt de luchtvaart de staat voor de rechter. Schultz: ,,De sector beroept zich op afspraken met ambtenaren en met voormalig minister Netelenbos. Maar vanaf het begin is gezegd: de vervuiler betaalt.''

Uit onderzoek is gebleken dat de kwaliteit van de isolatie van woningen rondom Schiphol te wensen overlaat. Ook valt de tweede fase van het project duurder uit dan verwacht. Schultz: ,,De kosten zijn gestegen. Maar niet zo absurd als nu wordt voorgesteld. Er worden appels met peren vergeleken.'' Schiphol en KLM stellen dat de kosten zijn gestegen van 234 miljoen euro naar ruim 800 miljoen euro. Nee, zegt Schultz, de kosten zijn gestegen tot 398 miljoen euro. Het bedrag van 800 miljoen euro wordt misschien wel gehaald, stelt Schultz, maar dan zit daar óók de derde fase van de isolatie bij.

Schultz: ,,De derde fase van de isolatie is nodig omdat de luchtvaartsector vannaf februari anders wilde gaan vliegen in het vijfbanenstelsel. De politiek heeft altijd gezegd dat Schiphol kon groeien als het maar binnen de geluidsgrenzen blijft. Dat kost geld, zoals elke verandering in het gebied. Het herstellen van de rekenfout leidt ook tot extra isolatie. Als Schiphol straks een zesde baan wil aanleggen, moeten er nog meer woningen worden geïsoleerd.''

Of de 800 miljoen euro wordt bereikt, is ook nog maar de vraag. ,,Het gaat om ramingen.'' De luchtvaartsector stelt bovendien dat met al dat extra geld ook minder woningen zijn geïsoleerd, namelijk geen 14.000 zoals de bedoeling was maar slechts 7.000. Geen sprake van, stelt Schultz: ,,We hebben nooit rekening gehouden met 14.000 woningen. Dat was het aantal woningen dat voor isolatie in aanmerking kwam. Maar niet iedereen heeft van het aanbod gebruik gemaakt.''

Laten we ook niet vergeten, zegt Schultz, dat Schiphol eerst de isolatie zou uitvoeren. ,,Daar heeft het aanvankelijk weinig aan gedaan. Toen hebben wij het maar overgenomen.''

Deze week is een voorstel tot wetswijziging naar de Kamer gestuurd om niet alleen de 398 miljoen te kunnen verhalen op de sector, maar ook de toekomstige kosten. Dat gebeurt door heffingen die de KLM verrekent in de prijs van een vliegticket. Het principe dat de sector betaalt, staat voor Schultz niet ter discussie. Wel maakt zij een voorbehoud voor onrechtmatig of zelfs ondoelmatig gemaakte uitgaven. Schultz: ,,De kostenstijging van 234 naar 398 miljoen is een forse overschrijding, hoewel je dat ook bij andere projecten tegenkomt. We laten daar onderzoek naar doen.'' Ze vroeg eerder de Algemene Rekenkamer al om de rechtmatigheid en doelmatigheid van de kosten te onderzoeken. De uitkomsten van dat onderzoek worden over enkele maanden verwacht. Schultz: ,,Ik ben niet van plan om vooruitlopend daarop een vast bedrag af te spreken. Maar als blijkt dat er is gesjoemeld dan moeten we die extra kosten niet doorberekenen. Het contract bevat dan ook een hardheidsclausule.''

De reden dat de luchtvaartsector nu zo fel van zich afbijt is, volgens Schultz, dat men de wetswijziging aangrijpt om de kosten omlaag te brengen. Schultz: ,,Ik heb er begrip voor dat men de kosten hoog vindt. Ik wil met alle liefde proberen om deze laag te houden. Als men denkt het zelf beter te kunnen, laten ze dat doen. Ik heb al eens voorgesteld dat ze zelf de derde fase maar moeten uitvoeren. Maar ik heb daar nog niets op gehoord.''