Betoverende films over de ontdekking van de film

Toen de film nog jong was, droomden filmmakers kinderdromen. Over reizen naar Jupiter bijvoorbeeld, of de zon – onmogelijke reizen die alleen gerealiseerd konden worden door te spelen met dat pas ontdekte medium. Hoofdpersonen klommen op touwladders door een kartonnen firmament. De camera maakte, door het juiste perspectief, groot wat klein was en andersom.

In de kindervoorstelling Droomrijk gaat het over de fantasie die dit soort ondernemingen mogelijk maakt. Net als de vroegste filmmakers nauwelijks last hadden van natuurwetten, zo wordt hoofdpersoon Siddharta slechts beperkt gehinderd door de muren van het paleis waarin hij zit opgesloten. Evenals de Indiase prins wil hij graag naar buiten, maar verder dan zijn naam gaat de link met degene die later de Boeddha werd niet. Het is echter een aantrekkelijke gedachte dat de makers van Droomrijk suggereren dat de weg naar verlichting via film en verbeelding loopt.

Droomrijk werd geregisseerd door Frank Roumen, die de afgelopen jaren verdienstelijke jeugdvoorstellingen in het Amsterdamse Filmmuseum maakte, waarin jonge toeschouwers kennis konden maken met de oudste films. Ook nu is het gespeelde gedeelte een sobere raamvertelling rondom een drietal films over reizen: Le voyage sur Jupiter, uit 1909 van Segundo de Chomón, Le voyage à travers l'impossible (1904) en Les quatre cents farces du diable (1906), beide van de cinematografische oppertovenaar Georges Méliès. Het zijn uitstekende, beeldschone betoverende films om kennis te maken met de eerste cinema: ze gaan over beweging, en over reizen, ze nemen hun hoofdpersonen en de toeschouwer mee naar fantastische werelden. De films gaan ook over de ontdekking van de filmkunst zelf.

In liederen van Wim van Tuyl zingt de jonge kleinkunstacteur Thijs Maas als Siddharta – tijdens de try-out nog niet helemaal synchroon met de beelden – wat hij in die films ziet en beleeft. Voor kinderen is dat een heel adequate hedendaagse versie van de explicateur. Toch blijft het wringen met die imaginaire filmische werelden waarbij je eigenlijk geen uitleg nodig hebt.

Droomrijk. Regie: Frank Roumen. Met: Thijs Maas. In: Filmmuseum Amsterdam, 26 t/m 28 december en 2 t/m 4 januari 2004. Informatie: www.filmmuseum.nl, 020-589 1400

    • Dana Linssen