Vrolijke uitdragerij van liefde uit vele culturen

,,Verrukkelijk om zoveel verschillende culturen bij elkaar te zien'', kraaide een bezoekster met te luide stem op de tentoonstelling Liefde uit de Hermitage in de Nieuwe Kerk. Een andere bezoekster luchtte haar hart wat minder luidkeels, meer als een verzuchting: ,,Wat een samengeraapt zootje.''

Beide spontane reacties dekken de waarheid. De tweehonderdvijftig kunstwerken en objecten die door Vincent Boele, hoofd tentoonstellingen van de Nieuwe Kerk, uit de Hermitage in St. Petersburg zijn geplukt om in Amsterdam het thema liefde te belichamen, zijn afkomstig uit vele periodes en culturen. Uit de Griekse en Romeinse oudheid, uit Egypte, uit China, Japan, het Midden-Oosten, ook westerse beelden uit de twintigste eeuw zijn te zien.

Om niet geheel in het oeverloze thema `liefde' kopje onder te gaan, heeft Vincent Boele zich één beperking opgelegd bij zijn rondgang langs de drie miljoen kunstvoorwerpen in het depot van de Hermitage: de te tonen kunstwerken moesten allemaal betrekking hebben op de `liefde tussen mensen'.

In de praktijk leidt deze insnoering niet tot meer overzichtelijkheid. Daar doelde de bezoekster op toen zij het had over een samengeraapt zootje. De menselijke liefde is gewillig en leent zich niet alleen voor schilderijen, prenten, tekeningen, wandtapijten en beeldhouwwerken, maar ook voor bruidsjaponnen, snuifdozen, drinkschalen, grafzerken, jachtgeweren, soepterrines, wijnkelken, wierookvaten, juwelenkistjes, boekrollen, sierdolken, phallusmannetjes en Japanse knopen.

Een vrolijke uitdragerij van de liefde. Hoogtepunt van wellust op de tentoonstelling is het beeld Amor en Psyche van Auguste Rodin uit 1905. De twee ineengestrengelde naakte lijven zijn samen zo'n aanstekelijk toonbeeld van hartstocht en begeerte dat je als toeschouwer door een licht schuldgevoel wordt bevangen: mag ik van deze scène wel getuige zijn? Een krachtiger beeld is niet denkbaar. Hoogtepunt van de ironische erotica, de sector van de zachte pornografie, zijn de zogenaamde netsuke, knopen in de vorm van verzaligd opgewonden mannetjes en vrouwtjes die de Japanners in de negentiende eeuw gebruikten om hun broek mee vast te knopen.

Liefde uit de Hermitage is niet alleen vrolijk, maar ook leerzaam en geschikt voor jong en oud. Vanaf februari 2004 vinden in het eerste gebouw van Hermitage Amsterdam aan de Nieuwe Herengracht wisseltentoonstellingen uit de verzameling van het staatsmuseum in St. Petersburg plaats. Het gehele complex opent in 2007.

Tentoonstelling: `Liefde uit de Hermitage', t/m 18/3 in de Nieuwe Kerk, Amsterdam. Open dag. 10-18u, do tot 22u. Gesloten 25/12 1/1. Inl. www.nieuwekerk.nl