Vriend Tudjman leidt parlement

Het onlangs gekozen nieuwe Kroatische parlement heeft gisteren op zijn eerste zitting een vriend en vertrouweling van wijlen president Franjo Tudjman tot voorzitter gekozen. Vladimir Šeks kreeg bij de verkiezing 114 stemmen; tegen stemden dertien parlementariërs.

De 60-jarige Šeks was in 1990 mede-oprichter van de HDZ, de Kroatische Democratische Gemeenschap, de partij van Tudjman die Kroatië in de jaren negentig regeerde en die de parlementsverkiezingen van vorige maand won. Hij zat in Tito's tijd twee keer gevangen wegens zijn nationalistische opvattingen – een keer dertien maanden en een keer zeven maanden – en was na de onafhankelijkheid van 1992 tot 1994, toen Kroatië in Bosnië oorlog voerde tegen de Serviërs en vanaf 1993 ook tegen de moslims, vice-premier van Kroatië.

Op de eerste zitting is het gisteren tot een botsing gekomen tussen de HDZ en de HSP, de Kroatische Partij van Rechts. De door de HDZ gedomineerde regering van premier Ivo Sanader is in het parlement aangewezen op de gedoogsteun van deze extreem-nationalistische partij. Gisteren evenwel weigerde de HSP in te stemmen met de kandidaten die de HDZ had voorgedragen voor de functie van vice-voorzitter van het parlement. Het parlement heeft vijf vice-premiers, waarvan er volgens de regels drie door de regeringspartijen en twee door de oppositie worden voorgedragen. De HDZ wilde ditmaal de oppositie drie van de vijf vice-voorzitterschappen gunnen. De HSP verzette zich daar gisteren tegen en stemde daarom uit protest tegen de door de regeringspartijen voorgedragen kandidaten; de partij onthield zich van stemming bij de verkiezing van de door de oppositie voorgedragen kandidaten. Volgens de nationalisten staat niet precies vast welke partijen tot de oppositie behoren en welke niet, reden waarom de regel voor de verdeling van de vice-voorzitterschappen niet helder zou zijn. Uiteindelijk werden gisteren vier van de vijf vice-voorzitters gekozen, twee van de HDZ en twee van de oppositie. De vijfde post wordt later gevuld.

Premier Sanader presenteerde vandaag formeel zijn nieuwe regering in het parlement. Hij zei bij die gelegenheid dat toetreding tot Europese Unie en NAVO en de economische herstart van Kroatië zijn belangrijkste prioriteiten zijn.