Ook roet leidt tot opwarmen van aarde

Roet in de atmosfeer, mede veroorzaakt door het gebruik van diesel als brandstof, is een belangrijke oorzaak van de opwarming van de aarde. In een vandaag gepubliceerd onderzoek in Proceedings of the National Academy of Sciences schrijven de Amerikaanse wetenschappers James Hansen en Larissa Nazarenko dat roet mogelijk verantwoordelijk is voor een kwart van het door de mens veroorzaakte broeikaseffect.

Volgens beide onderzoekers, die verbonden zijn aan de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA, werkt roet twee keer zo sterk op het broeikaseffect als kooldioxide, dat volgens hen wel de belangrijkste oorzaak is van het warmer worden van de aardatmosfeer.

De onderzoekers definiëren roet als zwarte koolstofdeeltjes die ontstaan na de verbranding van fossiele brandstoffen, organische stoffen en hout. Als het roet neerslaat op ijs en sneeuw worden die donker, waardoor ze het zonlicht niet langer optimaal kunnen weerkaatsen. In plaats daarvan wordt het licht opgenomen en omgezet in warmte (vergelijkbaar met die van één kerstboomlampje per 1,6 vierkante meter sneeuw). In sommige delen van de Alpen is de concentratie van roet zo hoog dat het weerkaatsingsvermogen van de sneeuw daalt van 98 naar 80 tot 90 procent.

De onderzoekers gaan er vanuit dat de roetneerslag nog een tweede effect heeft, dat het eerste versterkt. Ze veronderstellen dat de zwarte roetdeeltjes relatief meer energie van zonlicht absorberen dan schoon ijs en witte sneeuw. Als gevolg daarvan kunnen gletsjers, ijs en sneeuw mogelijk bij een lagere temperatuur smelten dan gewoonlijk.

In China en India wordt roet vooral veroorzaakt door het gebruik van hout en steenkool voor verwarming. In Noord-Amerika en Europa is diesel als autobrandstof de grootste boosdoener.

Vorig jaar wees Mark Jacobson, hoogleraar aan de Stanford Universiteit, al eens op het tegenstrijdige Europese beleid. Daarbij wordt enerzijds alles in het werk gesteld om de doelstellingen van het Kyoto-protocol voor het terugdringen van het broeikaseffect te halen, terwijl anderzijds het gebruik van diesel als brandstof wordt gestimuleerd met gunstige belastingregelingen, mede omdat verbranding ervan minder kooldioxide oplevert dan gebruik van benzine.

Volgens Hansen en Nazarenko heeft de neerslag van roet een belangrijke rol gespeeld bij klimaatverandering. ,,Milieudeskundigen en klimatologen zijn weliswaar niet laconiek over roet, maar hebben zich vooral geconcentreerd op de risico's van sulfaten.''

Volgens de onderzoekers is het technisch mogelijk om roet te bestrijden en daarmee het weerkaatsingsvermogen van sneeuw en ijs vrijwel geheel te herstellen ,,met alle voordelen voor klimaat, menselijke gezondheid, agrarische productie en esthetiek''.