Farmacie laat zich niet in de hoek dringen

Medicijnfabrikanten, de farmaceutische groothandel en apothekers vormen een te grote machtsconcentratie om zich in een hoek te laten drukken. Overheid en zorgverzekeraars moeten zich daarvan bewust zijn bij hun pogingen te bezuinigen op medicijnuitgaven.

Dat zegt Kees Erends, directeur zorg bij verzekeraar Achmea. De zorgtak van Achmea, waaronder Zilveren Kruis, telt 2,7 miljoen particulier en ziekenfondsverzekerden en is daarmee een van de grootste zorgverzekeraars in Nederland.

Erends reageert op het verbod dat minister Hoogervorst (Volksgezondheid) vorige week is opgelegd door de rechter. Hoogervorst moet stoppen met het extra afromen van de bonussen en kortingen die apothekers bij de farmaceutische groothandel en bij fabrikanten bedingen. De maatregel die vanaf 1 september van kracht was, zou dit jaar 115 miljoen euro opleveren, en volgend jaar 432 miljoen euro. Dat geld loopt Hoogervorst, die fors moet bezuinigen op de zorguitgaven, nu mis. ,,De overheid heeft geprobeerd te bezuinigen met de bijl. Dat is niet gelukt'', zegt Erends. Volgens hem zou de overheid meer in overleg moeten treden met de `medicijnensector' waarvan de onderdelen erg met elkaar verstrengeld zijn. ,,Medicijnfabrikanten bezitten farmaceutische groothandels, sommige groothandels bezitten apothekers en apothekers hebben op hun beurt een aandeel in de groothandel. Je hebt het over groepen die goed op elkaar zijn ingespeeld en erg veel rekening houden met elkaars belangen. Als je iets wil veranderen, moet je niet proberen allerlei beperkende maatregelen door te drukken'', aldus Erends. ,,De patiënt is daar uiteindelijk de dupe van.''

Hetzelfde geldt voor sommige zorgverzekeraars, zoals CZ en VGZ. Die hebben geprobeerd apothekers te dwingen bepaalde goedkope medicijnen voor te schrijven. Ook die pogingen zijn, na ettelijke rechtszaken, bijna allemaal mislukt. Met als gevolg dat zorgverzekeraars, en ook de overheid, de geplande bezuinigingen voor 2004 waarschijnlijk niet halen. Of de zorgpremies daardoor zullen stijgen, is nog niet duidelijk. De uitgaven voor medicijnen zijn de snelst groeiende post binnen de gezondheidszorg. Vorig jaar bedroegen die uitgaven 3,7 miljard euro, ongeveer 9 procent van de totale zorguitgaven.

Achmea is er als een van de weinige zorgverzekeraars in geslaagd om nieuwe contracten af te sluiten met bijna al `zijn' apothekers. Erends: ,,We hebben ons niet zo hard opgesteld. We zijn bereid geweest om hen te helpen met een aantal knelpunten.'' Apothekers krijgen van vijf veelgebruikte merkloze medicijnen nog maar 60 procent van de declaratieprijs vergoed. In ruil daarvoor krijgen ze iets meer betaald voor leveringen aan verzorgingshuizen, en voor zogeheten speciale bereidingen. ,,Van apothekers die niet akkoord gaan, nemen we in de tweede helft van 2004 afscheid'', zegt Erends. Hoeveel Achmea al met al bezuinigt, wil hij niet zeggen. ,,Maar de overheid wilde via de nu verboden maatregel circa 450 miljoen euro op medicijnuitgaven bezuinigen, en wij hebben 20 procent van de markt.''

    • Marcel aan de Brugh