`Een plek om te praten over boeken'

Elke vraag over hedendaagse literatuur moet er beantwoord worden. Dat is de wens van de makers van een Nederlandse literaire website. Tweeduizend bezoekers discussiëren er dagelijks over boeken.

Deze maand bestaat de literaire site www.literairnederland.nl een jaar. De website kon worden ontworpen toen oprichter Menno Hartman in 2001 een prijs won voor zijn idee een via internet bereikbare database aan te leggen met informatie over hedendaagse schrijvers en literatuur na 1900. De ministeries van OCenW en Economische Zaken doneerden samen 75.000 gulden.

Na een jaar voorbereidingen was de site gereed, vertellen Stacey Knecht (46) en Daphne de Heer (31), twee van de in totaal acht redacteuren. ,,Het moest een complete vraagbaak worden, die idealiter op elke zoekopdracht antwoord kon geven. We spiegelen ons aan de Internet Movie Data Base. Maar het afgelopen jaar hebben we de site ook ontwikkeld tot een community, een plek waar mensen elkaar ontmoeten en kunnen discussiëren over boeken en aanverwante zaken. Bovendien plaatsen we interviews en nieuws, en kunnen bezoekers de redactie specifieke vragen stellen.''

De discussies in het forum en in de leesclubs zijn het aardigste deel van de site. Na registratie is de bezoeker lid en kan hij meedoen. Een serieuze gedachtewisseling over literatuur is een zeldzaamheid op het internet. Veel fora raken vervuild door figuren die onzin spuien of agressie vertonen, andere fora ontberen domweg bezoekers. Op Literairnederland.nl zijn de gesprekken tussen wildvreemden ook voor buitenstaanders informatief. De Heer: ,,Onze site wordt veel bezocht door deskundigen op een bepaald terrein. Zo lopen er discussies over Brakman en Vestdijk die door twee erudiete mannen bijna dagelijks wordt aangevuld. En niet zomaar met een zinnetje, maar met flinke stukken tekst.''

Het interactieve gedeelte overvleugelt de database. Daar is nog een hoop werk aan te doen. Waarom geen samenwerking gezocht met andere literaire sites, als www.dbnl.org? Zo'n soort `wetenschappelijke' site wil literairnederland.nl niet zijn, betoogt De Heer. ,,Andere sites bieden informatie statisch aan. Het gaat ons om het dynamische geheel en persoonlijk contact. Leden wisselen onderling informatie uit en dat kan je onverwacht op ideeën brengen. Het enthousiasme van een andere lezer kan je overtuigen dat je een boek moet lezen.''

De helft van de canon na 1900 heeft in de database een plek, aldus de redacteuren. ,,We hebben wel samenwerkingsverbanden gezocht, maar andere instanties vragen veel geld voor hun informatie'', zegt Knecht. ,,Mogelijk gaan we samenwerken met letterenstudenten aan de Universiteit van Amsterdam.''

De redactie wil graag een site `op niveau' zijn. De Heer: ,,Ons wordt wel aangewreven elitair te zijn. Maar er zijn al genoeg messageports waar je kan melden dat je zó hebt genoten van de nieuwe Nicci French. Het gaat ons om echte literatuur. Over Heleen van Royen gaan we niet discussiëren.''

De site heeft 1400 leden en zo'n 2000 bezoekers per dag. Van de leden is 80 procent geabonneerd op de nieuwsbrief. De twee redacteuren schatten dat driekwart van hun publiek `iets' met literatuur doet: studenten, leraren, universitair medewerkers. De site trekt veel zestigplussers, maar kent ook een zeer actieve jeugdgroep, van 15- tot 18-jarigen, aldus Knecht. ,,Op dit moment discussiëren ze over De geverfde vogel van Kosinski. Niet over het vele geweld, dat aanvaarden ze als realistisch, maar over de heikele situatie van het kind.''

Dit jaar teerde de website op subsidie van de Stichting Digitale Pioniers. Het geld van de ministeries is op. Advertenties heeft de site niet. Het geld gaat naar technische vernieuwingen. ,,Het is liefdewerk oud papier'', zegt De Heer, die freelance medewerker voor uitgeverijen is. ,,We doen het zolang we het ons kunnen veroorloven'', aldus Knecht, die werkt als vertaalster.

Nieuwe subsidieaanvragen zijn de deur uit en aan plannen geen gebrek. De vormgeving aanpassen, meer beeld, gesproken tekst aanbieden. Eén plan springt eruit. Samen met Uitgeverij 521 laat literairnederland.nl een roman van James Agee vertalen en uitgeven. Knecht: ,,We zien het als een cadeautje voor ons eenjarig bestaan.''

Past een boek uitgeven wel bij een internetsite? Knecht: ,,We doen iets wat uitgevers laten liggen. Het is brutaal, maar we laten zien dat we deze roman belangrijk vinden. Dan levert de site ook iets tastbaars op, een boek dat nog bestaat als de site zou verdwijnen. Per slot van rekening zijn we boekenliefhebbers. We zijn geen digitale wezens, we bestaan echt.''

(www.literairnederland.nl)

    • Ron Rijghard