China onderzoekt recht op privé-bezit

Leden van het Nationale Volkscongres, het Chinese parlement, hebben gisteren voorgesteld om de grondwet zodanig te wijzigen dat privé-bezit voor het eerst sinds de communistische machtsovername in 1949 op wettelijke bescherming kan rekenen. Het amendement op de grondwet spreekt van de bescherming van het inkomen, de spaargelden en de huizen van burgers, alsmede van `andere wettelijke eigendommen' op gelijke basis als de bescherming van publieke eigendommen.

Ook hebben leden van het Volkscongres voorgesteld om de leer van de Drie Vertegenwoordigingen van China's voormalige president Jiang Zemin in de grondwet op te nemen. Volgens deze leer kan de communistische partij ook de belangen van groepen als de privé-ondernemers vertegenwoordigen.

Beide voorstellen maken vooral een betere bescherming van de rechten van China's groeiende groep van ondernemers mogelijk. Dat is volgens sommige economen essentieel om China's snelle economische groei ook voor de toekomst te waarborgen. Die groei wordt al jaren voornamelijk gecreëerd door privé-ondernemers, maar hun rechten zijn zeer slecht bij wet beschermd.

Onduidelijk is of het amendement op het privé-bezit ook een eerste stap is naar het vrij verhandelbaar maken van grond. Tot nu toe is het alleen mogelijk om grond van de staat te pachten. Als dat niet verandert, dan blijft het in de praktijk toch gewoon mogelijk om woningen en bedrijfsgebouwen te onteigenen die privé-bezit zijn. De staat kan de grond dan namelijk op elk gewenst moment terugvorderen. Ook ondervinden Chinese boeren er veel last van dat ze hun landbouwgrond niet in eigendom hebben: de aanleg van wegen en nieuwe stadswijken maakt dat velen door de overheid gedwongen worden om hun land te verlaten. Zij trekken dan als landloze boeren naar de steden in de hoop daar werk te vinden.

De behandeling van de amendementen zal enige maanden in beslag nemen, en zij zullen waarschijnlijk pas tijdens het volgende jaarlijkse Volkscongres in maart 2004 in hun definitieve vorm worden voorgelegd.