Broze botten na sars en veel medicijnen

Sars lijkt de wereld uit, de klachten niet. Veel Chinese ex-patiënten klagen over botziekten - het mogelijke gevolg van een overdosis aan medicijnen.

Liu Ping wordt de laatste tijd steeds ongeruster. Dit voorjaar raakte ze besmet met sars, maar gelukkig herstelde ze volledig van de longziekte. Na veertig dagen isolement in het ziekenhuis kon ze haar werk als docent op de universiteit al snel weer oppakken. Ze herinnert zich die dag nog goed: haar studenten barstten spontaan in applaus uit toen ze hun oude docente weer voor de klas troffen.

De laatste tijd krijgt ze echter steeds meer last van gezondheidsklachten. ,,Ik heb minder uithoudingsvermogen dan vroeger. Ik heb snel last van pijn in mijn onderrug, mijn gewrichten voelen gezwollen als ik moe ben. Ook mijn heupen voelen dan stijf.''

Dat maakt haar achterdochtig. Een collega van de universiteit die ook met sars in het ziekenhuis lag, heeft last van een aandoening die avasculaire necrose heet. Daarbij is er sprake van een gebrekkige toevoer van bloed naar de botten. Dat maakt de botten broos, en de ziekte kan uiteindelijk tot botbreuk en verlammingsverschijnselen leiden. Liu's collega kan steeds moeilijker lopen. Ze geeft nog wel les, maar niet meer zo veel als vroeger. Liu is bang dat haar collega uiteindelijk in een rolstoel terechtkomt.

Is de botaandoening een gevolg van sars zelf, of komt het door het toedienen van (te) hoge doses corticosteroïden? Het lijkt er meer en meer op dat de medicatie de boosdoener is. De krant Het Nieuws van Peking kwam vorige maand met verontrustende cijfers: zo'n 33 tot 50 procent van de met sars besmette medische staf van de ziekenhuizen in Peking lijdt inmiddels aan de botziekte. Dat is het gevolg van de toediening van corticosteroïden, zo verklaarde althans dokter Xu Lin, hoofd van de orthopedische afdeling van het Dongzhimen-ziekenhuis in Peking.

Aanvankelijk wilde de Chinese overheid in een ouderwetse reflex van ontkenning niets van dit soort berichten weten: journalisten kregen te horen dat het onderwerp taboe was, en de overheid leek bang dat te veel publiciteit zou leiden tot schadeclaims en tot verwijten aan het adres van de overheid. Liu zou dat ook niet zo vreemd vinden. ,,Het komt door de onachtzaamheid van de overheid dat ik sars heb gekregen. Als de regering haar kop niet zo lang in het zand had gestoken, was ik waarschijnlijk nooit besmet geraakt. Het lijkt me alleen daarom al heel redelijk dat de overheid haar verantwoordelijkheid neemt, zeker als nu ook nog eens blijkt dat ik te veel medicijnen toegediend heb gekregen.''

Tot nu toe heeft Liu al haar medische kosten vergoed gekregen van haar universiteit, die haar verzekert. Maar haar collega heeft het moeilijker: ,,Ze gaat voor een behandeling met traditionele Chinese medicijnen naar een ziekenhuis dat geen contract heeft met de universiteit. Daarom krijgt ze die kosten niet vergoed.'' Maar dat is niet het ergste: haar collega is bang dat ze uiteindelijk in een rolstoel terechtkomt, en dat de universiteit haar dan met vervroegd pensioen stuurt. Dan houdt ze nog maar erg weinig geld over om van te leven.

Inmiddels tonen de Chinese autoriteiten zich wel bereid om een onderzoek te starten naar de effecten van de gebruikte medicijnen op ex-sarspatiënten. Zo verklaarde Han Demin, onderdirecteur van het Gezondheidsbureau van Peking, een paar dagen geleden op een congres dat al het medisch personeel momenteel wordt onderzocht, en dat de ziekenhuizen ook zijn begonnen met onderzoek bij andere ex-patiënten naar het voorkomen van de botziekte.

Voor Liu zou dat een uitkomst betekenen. Tot nu toe zoekt zij al haar medische informatie uit armoede zelf maar bij elkaar op het internet. Ze stuit daarbij op veronderstellingen als zou het sars-virus bewust door mensen in de wereld zijn gebracht, en ze weet de verschillende informatie als leek moeilijk op waarde te schatten. Als de overheid inderdaad bereid blijkt om de effecten van medicatie serieus te onderzoeken en in kaart te brengen, dan maakt de regering in elk geval iets goed van de schade die Liu Ping door onachtzaamheid van diezelfde overheid heeft ondervonden.

(De naam Liu Ping is op verzoek van de geïnterviewde gefingeerd)

    • Garrie van Pinxteren