Zoet en vlekkeloos kerst-Zwanenmeer

Het is bijna kerst, dus sterven in het Zwanenmeer van het Tschaikowsky Perm Ballet geen zwanen. Het sprookje van de vrijgezelle prins Siegfried die valt voor de charmes van Odette, loopt goed af; niet in de dood, maar al op de drempel van volwassenheid worden ze verenigd. De tovenaar die Odette telkens in een zwaan verandert, wordt heel simpel door Siegfried verslagen. Uit de vele versies van het ballet der balletten koos het Perm voor een bijna eeuwoude van Alexander Gorsky, een variant van de bekendste interpretatie van Petipa en Ivanov uit 1895.

Impresario Henk van der Meyden wilde iets nieuws na het niet bepaald geïnspireerde optreden van het Oekraïense gezelschap uit Perm vorig jaar, en dus werd in overleg besloten om het aantal zwanen uit te breiden van de standaard 36 tot 48, opdat zo ,,het grootste Zwanenmeer ter wereld'' ontstaat. Die ingreep werkt: in de massale corps-de-ballet choreografieën dansen de 96 benen als een caleidoscoop, die doet denken aan een bijna neoklassieke structuurchoreografie van Balanchine. De loepzuivere en tot op de millimeter synchroon bewegende zwanen zorgen voor een hallucinerend effect. Het corps de ballet vormt in dat opzicht een van de hoogtepunten van de avond.

Het Perm is na het Bolshoi en het Kirov het grootste klassieke gezelschap in de Sovjet-Unie, en dankzij de eigen academie zit het met de techniek van de ballerina's uiteraard wel goed. Opvallend zijn de geraffineerde armvoeringen en de nadruk op ijle sierlijkheid in plaats van sprongkracht.

Al die lichtheid heeft wel het nadeel dat psychologie, karakterontwikkeling en mime er wat bekaaid vanaf komen. Hoe mooi en nuffig Elena Kulagina (Odette/Odile) en de wat onhandige Siegfried (Roman Geer) ook dansen, geloven in hun liefde doe je niet. Daarvoor zijn ze te zeer abstracties. Maar ach, soms wil een mens wel eens achterover leunen voor veel uiterlijk vertoon. De 42 fouettés van Kulagina waren bijna perfect, de kostuums kleurrijk, het licht verhelderend. Valery Platonov dirigeerde zijn orkest vlekkeloos en up-tempo door Tsjaikovski's partituur. Een sprookje, kortom. Maar hadden die niet altijd een venijniger ondertoon?

Dansvoorstelling: Tschaikowsky Perm ballet: het Zwanenmeer. Tsaikowsky Symfonie Orkest. Gez. 19/12 Congrescentrum Den Haag, aldaar t/m 28/12. Amsterdam 29/12-1/1, Groningen 2-3/1. Inl: www.stardusttheatre.com

    • Ingrid van Frankenhuyzen