`Mijn hoofddoek, mijn keuze!'

Franse moslimvrouwen verzetten zich tegen het verbod op het dragen van een hoofddoek. ,,Niemand wil het geloven, maar wij dragen de hoofddoek uit vrije wil.''

De citaten op twee meegevoerde spandoeken zijn zo Frans en westers als maar enigszins mogelijk is, van Jacques Prévert en verlichtingsfilosoof Kant. ,,Één vogel in de kooi, en de vrijheid rouwt'' en: ,,We zijn vrij zolang onze daden voortvloeien uit onze persoonlijkheid''. Het zijn maar twee voorbeelden van aan vrijheid refererende leuzen die gisteren werden meegevoerd door een stoet van drieduizend demonstrerende, gehoofddoekte en gesluierde moslimvrouwen. Ze trokken in de regen van de Parijse Place de la République naar Place de la Bastille, uit protest tegen het vorige week aangekondigde verbod op het dragen van de hoofddoek op openbare scholen.

Nooit eerder demonstreerden moslims in Frankrijk, om religieus-politieke redenen. De primeur is, naar zijzelf volhouden, `spontaan' georganiseerd door drie studentes van Parijse voorsteden als Tremblay-en-France en Villepinte. Staande op de open laadbak van een vrachtwagentje aan de kop van de stoet, schreeuwen ze door een microfoon instructies aan de volgende massa. ,,De vrouwen aan kop! De mannen achteraan! Laat maar zien dat de Franse moslimvrouwen niet onderworpen zijn!'' En: ,,De volgende verkiezingen zullen ze het voelen. En om te stemmen moeten we ons eerst?'' ,,Registreren!'' roepen de eerste rijen terug.

Aan de `spontaniteit' en het organisatietalent van de drie studentes wordt door alle media openlijk getwijfeld. Hoe hebben zij het bijvoorbeeld voor elkaar gekregen om bussen in te zetten, die uit zowel het noorden als het zuiden van het land demonstrantes naar de hoofdstad hebben vervoerd? Wie heeft dat betaald? De twijfel wordt gevoed door ordetroepen van bebaarde mannen van Noord-Afrikaanse afkomst die, als schaapshonden een kudde, de stoet bij elkaar houden en tot doorlopen manen. Vijf gehoofddoekte meisjes die, buiten de stoet, op de stoep staan te kwebbelen, worden door één van hen streng tot de orde geroepen. ,,Doorlopen!'', zegt hij, terwijl hij naar de optocht op de ontruimde Boulevard du Temple wijst.

De mannen willen niet zeggen tot welke organisatie ze behoren. De moslimorganisaties in Frankrijk hielden zich gisteren officieel afzijdig van de demonstratie tegen de door president Jacques Chirac aangekondigde wet. Het door het staatshoofd in het vooruitzicht gestelde verbod op het dragen van `opzichtige' religieuze tekens op openbare scholen is het gevolg van het anderhalve week geleden uitgebrachte rapport van de commissie-Stasi. De nationale ombudsman Bernard Stasi en zijn commissie van `wijzen' hoorden gedurende drie maanden honderddertig betrokkenen – van ziekenhuisdirecties tot moslimmeisjes uit de voorsteden. Naar aanleiding van hun verhalen van ontreddering en smeekbeden om bescherming tegen druk uit eigen kring, adviseerde de commissie hoofddoeken op openbare scholen te verbieden.

Myriam houdt boven het gehoofdddoekte hoofd een stuk karton met de tekst: ,,Mijn hoofddoek, mijn keuze!''. Ze studeert sociologie, met als specialisme het leven in de voorsteden. ,,Dwang komt helemaal niet voor! Niemand wil het geloven, maar wij dragen de hoofddoek uit vrije wil en als blijk van onderwerping aan Allah – en niet aan de man! Nu ja, ik ken inderdaad één geval van een meisje dat door haar vader gedwongen wordt de hoofddoek te dragen. Maar daar hebben we geen wet voor nodig. Die man wordt door de andere vaders tot de orde geroepen. Zulke gevallen weten moslims onderling heel goed op te lossen.''

In de stoet zelf bevinden zich ook jonge, bebaarde mannen in witte tunieken en met witte kalotjes op hun hoofd. Ongeveer een uur na het begin van de demonstratie beginnen ze midden op straat te bidden. De krant Le Figaro citeert vanochtend een Algerijnse journalist, bij wie het tafereel `kippenvel' veroorzaakte. ,,Het herinnert me aan de eerste demonstraties die door de Moslimbroeders in Algiers werden georganiseerd in het begin van de jaren negentig.''

Roger, `agnostisch informaticus van katholieken huize', slaat vanaf een hoge stoep de optocht gade. Hij zegt voorstander van de voorgenomen wet te zijn. ,,Maar de dames hebben gelijk: de wet is tegen de hoofddoek gericht. Dat het keppeltje en ook `grote kruisen' worden verboden is alleen maar om de schijn van gelijke behandeling hoog te houden. Vooral om die grote kruisen moeten we, katholiek als we zijn, erg lachen thuis. Alsof we als Jezus zelf zo'n gevaarte op de rug torsen!''