Berlijn: verbod hoofddoek kan niet

Bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) zou graag een verbod zien op het dragen van hoofddoekjes door personeel in overheidsdienst, inclusief leraren en onderwijzers. De Duitse overheid kan leerlingen het dragen van hoofddoekjes evenwel niet verbieden, aldus Schröder.

,,Hoofddoekjes geven voor mensen in overheidsdienst, dus ook voor onderwijzers, geen pas'', zei Schröder in de Bild am Sonntag. In het federale Duitsland valt onderwijs grotendeels onder de verantwoordelijkheid van de deelstaten. Ook het al dan niet toestaan van hoofddoekjes is een regionale aangelegenheid.

De kwestie werd in Duitsland actueel toen een lerares uit Baden-Württemberg een juridische strijd aanbond met onderwijsinstellingen in de zuidelijke deelstaat die haar geen vaste aanstelling wilden geven omdat ze stond op het dragen van een hoofddoek. Het Constitutionele Hof in Karlsruhe oordeelde dat de grondwet de mogelijkheid geeft hoofddoekjes te verbieden, mits de deelstaten het verbod in wetgeving vastleggen én alle religies gelijk behandelen.

De conservatieve deelstaten Baden-Württemberg en Beieren proberen het verbod nu in wetgeving te verankeren, in menig andere deelstaat woedt een fel debat over de kwestie. De regeringscommissaris voor migratie, Marieluise Beck (Groenen), heeft gewaarschuwd dat de wetsvoorstellen uit het zuiden in strijd zijn met de grondwet omdat ze het motto ,,hoofddoek: nee, kruis: ja'', volgen.

De minister-president van Beieren, Edmund Stoiber, brak daarentegen een lans voor het kruis in de klas. Het kruis is ,,een symbool van onze geschiedenis'', aldus Stoiber in de Welt am Sonntag. Een algeheel verbod op religieuze symbolen in overheidsgebouwen, zoals voorgesteld door president Chirac voor Frankrijk, past dan ook niet bij Duitsland. ,,We hebben andere tradities en ervaringen.'' Het kruis is ook een symbool voor ontwikkeling en tolerantie. Het kruis ,,is iets heel anders dan het hoofddoekje''.

Regeringscommissaris Beck baarde onlangs opzien door een verklaring tegen het verbieden van hoofddoekjes te publiceren. In de oproep, die door zeventig prominente niet-moslim vrouwen werd ondertekend, wijst Beck erop dat het hoofddoekje als politiek symbool gebruikt kán worden, maar dat veel moslimvrouwen dat niet als zodanig zien. Een hoofddoek in de klas is alleen verwerpelijk als het een expliciet politiek symbool is. In dat geval biedt de Duitse grondwet echter voldoende instrumenten om fundamentalistische uitwassen te bestrijden, stelt Beck. Een hoofddoek-verbod treft ook vrouwen die tot het dragen van een hoofddoek worden gedwongen.