Plechtige momenten

In een documentaire over de geschiedenis van het voetbal zit een fragment over een bijeenkomst waar de Engelse voetbalbond FA werd opgericht. De camera houdt minstens tien seconden onze aandacht vast op het oprichtingsdocument om het belang hiervan te benadrukken. ,,Hier begon het allemaal'', zucht de stem. Het is bijna alsof de documentairemakers de Dode Zeerollen filmden – in dit geval de sportieve variant daarvan. Tijdens die tien seconden plechtigheid besloot ik het Nederlandse oprichtingsdocument op te zoeken: het papier uit 1889 waarop staat dat de NV & AB is opgericht, de voorloper van de KNVB. Dus moest ik deze week naar het Nationaal Archief in Den Haag, waar dit soort dingen veilig zijn opgeborgen.

Een paar jaar geleden liep ik ook in Den Haag eens stomtoevallig tegen iets vergelijkbaars antieks op: in de bestuurskamer van Quick hangt een voetbalshirt van zo'n honderd jaar geleden. Het is van de oude aanvoerder van het Engelse team, Vivian Woodward. Voor ons Nederlanders is dat wel geinig: het is oud en het stinkt nog niet. Maar daarmee houdt het op. Als een Engelsman dat shirt zou zien hangen, zou hij zich hetzelfde voelen als een Nederlander die een originele Van Gogh of Rembrandt tussen de punaises op een Franse wc tegenkomt. Alleen de naam al van Woodward boezemt de Engelsman ontzag in en de aanblik van het shirt waarin deze held zich over het veld bewoog moet hem teveel worden. Het hangt er gewoon, in Den Haag, maar je moet er wel om vragen om het eens te bekijken.

Wij zijn hier toch wat nuchterder als het om ons sportverleden gaat. Behalve Mart Smeets en sporthistorici natuurlijk en daarom zocht ik naar het document van de NV & AB. Op de Engelse variant stonden allemaal handtekeningen van de aanwezigen en hopelijk lag er iets vergelijkbaars in Den Haag. Het zit in Map 1, zoals het hoort, maar meer dan enkele braaf uitgetypte velletjes papier zaten er niet in. `Vergadering tot oprichting van den NEDERLANDSCHEN VOETBAL- EN ATLETIEKBOND, gehouden op Zondag 17 November 1889 in het Café Neuf te Haarlem.'

Heel Hollands was braaf opgeschreven wat iedereen had gezegd, maar geen paraaf, geen stempel, niets. Het enige opvallende zijn wat aantekeningen in de marge, die vermoedelijk van Pim Mulier zijn. Onze voetbalgeschiedenis begon dus niet met een knal, zonder document met zegels. Maar het begon wél. Toch vind ik dat shirt van Woodward leuker.

jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren