HOLLANDS DAGBOEK: Lottie Hellingman

Premièrestress bij de musical

De Scheepsjongens van Bontekoe, naar het gelijknamige jongensboek van Johan Fabricius. Lottie Hellingman (26) speelt Sita en beleefde haar laatste repetitieweek. Morgen is de première. Over zwaaiend staaldraad, een te krap kombuis en testosteron bij de mannen. `Geachte saunagangers, ik zit onder de blauwe plekken maar ik word niet mishandeld.'

Woensdag 10 december

Het is 01.00 u. in de ochtend. Ik weet mezelf nog net naar mijn laptop te slepen. Kijk scheel van vermoeidheid. Wat een slopende dagen. 't Is de derde dag van onze montageweek in de Stadsgehoorzaal in Vlaardingen.

Het lastigste van het monteren, vind ik, is dat de voorstelling je dreigt te ontglippen. Alles wat we hiervoor hebben opgebouwd lijkt verspilde moeite. Ineens gaat het niet meer over het spelen, maar over technische details. Lichtovergangen, changementen, de afstelling van het geluid, en het leren omgaan met het telkens wisselende decor. Waar kom je op, waar ga je af? Hoe kom ik aan mijn banaan die ik in scène negen nodig heb? Hoe verplaats ik me in het donker zonder me keihard te stoten aan het decor?

Natuurlijk weet ik dat het allemaal goed gaat komen, maar de frustratie ligt op de loer. De afgelopen weken hebben we heerlijk geïmproviseerd op een zwarte spelvloer. Nu is daar ineens een schip waarop we ons het grootste deel voor de pauze staande moeten zien te houden. Letterlijk, aangezien ik in een vervaarlijk zwaaiende touwladder van dun staaldraad moet klimmen bij windkracht elf. Nu ben ik als presentatrice van Jules Unlimited wel het een en ander gewend, maar dit slaat alles.

's Avonds doen we een poging tot een eerste technische doorloop. Wat een verslagenheid achteraf. Iedereen zit terneergeslagen in de bus terug naar Amsterdam. Het decor is nog niet af, veiligheidsmaatregelen zijn ver te zoeken – gelukkig is inmiddels een touw om de staaldraad heengewikkeld en wordt gedacht over schuimrubber onderdeks – het licht is nog lang niet wat het zijn moet en de muziek...!?! Wanneer krijgen we in godsnaam de definitieve orkestband? We oefenen al weken met een gesynthesized cd'tje, maar over drie dagen zit er publiek in de zaal. Als tot overmaat van ramp Frans (Van Deursen alias De Schipper) in de laatste scène uitglijdt, zich lelijk bezeert en vervolgens hevig vloekend het toneel verlaat, omdat ,,we misschien eerst eens behoorlijk moeten repeteren voor we aan een doorloop beginnen'', wordt de eerste poging vlak voor het slotlied stopgezet. Het slotlied, moet ik er eerlijkheidshalve bijzeggen, hebben we nog nooit gehaald; de tekst daarvan kreeg ik vlak voor aanvang voor het eerst in mijn handen gedrukt.

Op dit moment staan de zaken er dus niet florissant voor, maar er wordt wel meteen de juiste conclusie getrokken: de eerst try-out aanstaande zaterdag is gecanceld.

Hebben wij lekker de tijd om te repeteren.

Donderdag

Hoera! We hebben vandaag de definitieve orkestbanden gekregen. Prachtig! Veel te laat, maar ik probeer niet te klagen. Tevreden zijn met wat je hebt. Ik ben er blij mee. Ook de techniek is druk geweest, scherpe punten in het schip zijn weggewerkt en veilig, touwen zijn verstevigd. Ik voel me zelfs veilig op de boegspriet.

Vanmorgen begonnen we met een item voor RTL Boulevard. Een paar scènes laten zien en wat interviews. Ik vind dat jammer van de (repetitie)tijd, die we zo hard nodig hebben. Aan de andere kant snap ik het belang ervan: wij willen graag dat er mensen in de zaal zitten. En zo stort ik me 's middags bereidwillig in een radio-interview voor het programma Storing van BNN. Ik doe nu zoveel interviews voor de Scheepsjongens dat ik denk mijn verhaaltje wel klaar te hebben. Krijg ik de vraag voorgeschoteld: ,,Hella, wat is dat voor vrouw?'' O God, dit interview gaat helemaal niet over de Scheepsjongens, het gaat over De Band, de comedy-serie over popster worden die de VARA vanaf komende woensdag wekelijks uitzendt. En zo sta ik tussen de repetities door in mijn 17de-eeuwse kostuum datgene aan te prijzen, wat ik maanden geleden gedraaid heb. De Band, De Band, wat heb ik daar ook alweer beleefd? Alles voor de pr.

Toch bood deze dag veel verbeteringen ten opzichte van gisteren. Het vertrouwen in onze voorstelling keert terug. De glans die er de afgelopen weken was, kunnen en mogen we niet door onze vingers laten glippen. Om met de woorden van Matthijs Bongertman, de producent, te spreken: ,,Gisteren was kut, vandaag was een goede dag.''

Vrijdag

Repeteren, repeteren, repeteren. Het eerste lied wordt eruit gegooid, `De storm' wordt ingekort. Het slotlied krijgt een andere tekst. Het enige uurtje pauze moet ik delen met een journalist. Hij merkt op dat iedereen die in dit theater rondloopt er zo slecht uitziet. Hij heeft gelijk. Wat zijn we moe met zijn allen, maar wat goed om te zien dat iedereen doorvecht. We weten dat we iets bijzonders in handen hebben en dus gaan we ervoor. Dat blijkt 's avonds in de foto-doorloop des te meer. Voor het eerst voel ik weer waar het stuk over gaat, hoe heerlijk het is om te spelen en vooral: dit kan echt wat worden!

Zaterdag

Het uitslapen gaat steeds beter. Ik ben van nature een ochtendmens, maar dat komt me in het theatervak niet echt goed van pas. Mijn ritme verschuift op het moment dat ik moet (dat ik mág) gaan spelen. Vandaag zag ik om tien uur de klok! Record. Ik heb geen brood, boter en fruit meer in huis, maar ook geen tijd om het te kopen. Moet het dus zien uit te houden tot de lunch die verzorgd wordt in het theater, waar we pas om één uur zullen arriveren.

Elke dag drie uur reizen van Amsterdam naar Vlaardingen en terug doet me geen goed. Doorweekt van de regen kom ik in de bus aan. Nog duizelig van de vermoeidheid staar ik naar het MTV-scherm waarop Jackass te zien is. Jackass!! Om elf uur 's ochtends!! In godsnaam wat is daar de lol van? Terwijl iemand een autootje in zijn reet probeert te steken, probeer ik tot mezelf te komen. Op zo'n moment is duidelijk dat onze groep bestaat uit zeven mannen en drie vrouwen. Het testosterongehalte is hoog.

We oefenen `De storm' vijf keer achter elkaar. Daarna ben ik zeeziek. Misselijk sleep ik me door de rest van de repetities heen en trek weer wat bij als we 's avonds iets mogen eten. Daarna wederom een foto-generale. Absolute verbetering ten opzichte van gisteren, maar de vertaling van de repetitieruimte naar het schip blijft moeilijk. Onderop het schip is het krap, moeten we de scènes in de kombuis met gebogen hoofd spelen op nog geen twee vierkante meter, terwijl we daar vorige week nog een half repetitielokaal voor gebruikten. Een mierennest! Ook merk ik dat ik genoeg krijg van de lege zaal. Een beetje respons is welkom. Gelukkig gaat die wens morgen in vervulling: de eerste try-out! 's Avonds neem ik een lange hete douche (in het donker, dat ontspant nog meer) en lig in bed nog na te deinen.

Zondag

05.30 u. Ik schrik wakker. Misselijk. Zenuwen. Gelukkig lukt het om me nog een keer om te draaien. 's Middags in het theater bereiden we ons rustig voor op de eerste try-out. Twee uur voor de voorstelling crasht de computer van het geluid. Barnaby – geluidsman – racet naar Amsterdam en komt terug met een wondermiddel. De voorstelling kan toch doorgaan, wat een opluchting. Heerlijk gespeeld, goede reacties vanuit het publiek. Vanaf nu kan het alleen nog maar beter worden! We zijn blij met ons stuk. We hebben iets goeds in handen.

's Avonds gaan we met zijn allen nog wat eten. Ik fiets in mijn eentje door de hagel naar Zeppos. Ik moet huilen. De ontlading van een zware spannende week. En dat het dan nu toch gelukt is. De tranen worden ruimschoots gecompenseerd tijdens het eten. Ik slik voor het eerst in mijn leven een mossel door. Ik kom tot de conclusie dat we een hele leuke groep hebben, waar ik de komende vijf maanden nog mee samen mag werken. We lachen tot we niet meer kunnen. Zij met hun wijntjes, en ik, met mijn chocomel met slagroom, ik lach lekker mee.

Maandag

Een vrije dag! Een kostbaar geschenk. Ik ren naar de winkel om brood, fruit en boter te kopen. Ongelooflijk hoe blij een mens daarmee kan zijn. Daarna naar de sauna met mijn moeder. Ik schrik nu pas echt goed van mijn naakte lichaam in het niets-verhullende daglicht: ik ben werkelijk bont en blauw! Geachte saunagangers die de 15de december in Putten hebben vertoefd: ik word niet mishandeld, ik speel in `De Scheepsjongens van Bontekoe' en overleef iedere avond zware stormen. Het is geen gezicht. Zo kom ik nooit aan de man.

's Avonds probeer ik mijn zinnen te verzetten door in mijn eentje op de bank fanatiek mee te schrijven met Het Nationaal Dictee. 29 fout. Da's bijna net zo goed als Mat Herben.

Dinsdag

Voordat ik de bus instap richting Veenendaal, moet ik eerst nog vijf zinnen voor De Band nasynchroniseren. Dat betekent dat je bepaalde teksten, die geluidstechnisch niet helemaal gelukt zijn, in de geluidsstudio nog een keer inspreekt. Vroeg op dus, en wederom een lange dag.

Overdag repeteren we – weer een andere tekst voor het slotlied, er wordt één `storm' gekapt, en andere scènes worden ingekort – en 's avonds spelen we onze tweede try-out, die, zoals het hoort bij een tweede voorstelling, niet geheel is wat het zijn moet. Of beter gezegd: in het geheel niet. We spelen niet genoeg samen, zijn allen bezig ons eigen hachie te redden. Dat gaan we morgen anders doen.

Ik ben tijdens een gevecht op het dek lelijk gevallen en op mijn elleboog verschijnt een blauw ei. Kijk, dit is weer zo'n moment waarop ik een arm om me heen mis, iemand bij wie ik mijn verhaal kwijt kan (want ik maak wat mee in zo'n week, ben dan ook erg blij met dit dagboek, is voor mij een stukje reflectie), iemand die zegt dat ik het goed doe, maar vooral: iemand die, al speel ik nog zo slecht, toch wel van me houdt. Voor dat alles moet ik nu zelf zorgen. Ik zeg tegen mezelf dat ik het goed doe, dat ik heel veel van mij hou en ik wens me welterusten.

Woensdag 17 december

Kunnen ze alle microfoontjes, kledingstukken, requisieten, decorstukken en andere technische benodigdheden afschaffen alsjeblieft??!! Bij voorbaat dank, ze ontnemen mij namelijk mijn spelplezier. Ik verlies mijn microfoontje (de pleisters plakken niet goed), mis kledingstukken en stoot mijn elleboog wederom (gdvrdmm!) op mijn pijnlijke ei. Kortom, ik ben met van alles bezig, behalve met het belangrijkste: spelen.

De vermoeidheid slaat toe. In de pauze van onze derde try-out kan ik alleen maar huilen. Ik kan het niet. Nee, ik kan het wél, maar de mensen zien het niet. Nee, ze zíen het wel, maar ze zeggen het niet. Of kan ik het toch gewoon niet? Waarom zijn acteurs zo onzeker?

Ondanks alle strubbelingen weet ik dat het goed gaat komen. Maar ik ben blij dat we nog drie try-outs hebben voor de première zondag.

En ik zeg nog één ding: het is een spannende strijd tussen ons en de techniek, maar wij gaan hem winnen!

    • Lottie Hellingman