Dolende doelgroep

U schreef tweemaal uitgebreid over de familie Van Straaten, die een 12-jarige pleegdochter met hechtingsstoornissen heeft, voor wie nergens plaats is (Z 8 november en Z 20 september). Nu gaat zij naar een justitiële inrichting. Een verschrikkelijke situatie. En zij is bepaald niet de enige. Het is gevolg van bewust gevoerd beleid.

Enerzijds komt dit beleid voort uit blinde ideologie (`alles is beter dan een inrichting'), anderzijds is het platte bezuiniging: 24-uursopvang is duur. Zo zijn heel veel inrichtingen gesloten. Gevolg: er is gewoon geen plaats meer. Niet alleen in de kinderpsychiatrie (en de zwakzinnigenzorg) is dit beleid gevoerd, óók in de inrichtingen voor volwassenen. Mensen die al járen in zo'n inrichting verbleven bleken plotseling `uitbehandeld', want de inrichting ging sluiten. Aan hun toestand en gedrag was niets veranderd. Daaraan is het te danken dat de helft van de huidige gevangenispopulatie uit psychiatrische patiënten bestaat (al heten ze nu cliënten). En wie had in de jaren zeventig gedacht dat het in Nederland normaal zou worden dat zwakzinnigen als daklozen op straat leven? Veel psychiatrische patiënten raken door deze situatie ook nog verslaafd aan drugs.

Parallel aan deze ontwikkeling moest men zich in de hulpverlening steeds meer met van tevoren omschreven beleidsdoelen bezig gaan houden, tot in details uitgewerkt, met verantwoordingsplicht achteraf, mogelijk met sancties. Alles zou `doelmatiger' en `controleerbaarder' worden. Zo ontstond een gigantische bureaucratie, en een enorme blikvernauwing. Het is nu heel normaal geworden dat mensen die hulp nodig hebben voortdurend naar andere instanties worden verwezen: ze passen niet binnen de eigen `doelgroep'.

Zo is het instellen van een gezinscoach, zoals nu op proef in Limburg gebeurt, vanuit de huidige situatie bijzonder goed. Maar dat zoiets nodig is laat toch zien in wat voor absurde situatie de hulpverlening is gekomen.

Veel van de huidige plannen wijzen in precies dezelfde richting. Zo kan onder het mom van `eigen verantwoordelijkheid' met gemak worden bezuinigd op reclassering, jeugdzorg, voorzieningen voor gehandicapten en chronisch zieken, en op de ouderenzorg bijvoorbeeld. Wie zijn de volgende slachtoffers die we hiermee bewust, met open ogen, scheppen?