Wees behoedzaam

Onlangs nam ik in de Groninger synagoge een cd in ontvangst met religieuze liederen. In mijn toespraak stond ik stil bij de uitlatingen die het VVD-Kamerlid Hirsi Ali in het programma Nova had gedaan. Het ging om snerende opmerkingen over de god van de islamieten tegenover jonge kinderen en behoorlijk intimiderende opmerkingen tegenover de ouders van deze kinderen, die, gebruik makend van een grondwettelijk recht, voor een islamitische school hadden gekozen.

Het is evident dat er geen direct verband bestaat tussen het lot dat de joodse gemeenschap tijdens de bezetting heeft getroffen en de wijze waarop tegenwoordig ongegeneerd anti-islam gevoelens geventileerd worden. Een dergelijk verband dat deze krant mij in een hoofdredactioneel artikel van 18 december toedicht, heb ik in mijn toespraak ook niet gelegd.

Ik ben er wel van overtuigd dat onverdraagzaamheid alleen maar meer agressie oproept die vroeger of later tot geweld zal leiden. En, zo voegde ik er in mijn toespraak aan toe, waar onverdraagzaamheid toe kan leiden, hoef ik in deze synagoge niet toe te lichten.

Wie met gezag wil optreden tegen uitwassen, bijvoorbeeld tegen politieke islam-fundamentalisten, tegen aanvallen op joodse Amsterdammers, of tegen gedrag waaruit onvoldoende integratie blijkt (bloedwraak), moet wel de wezenlijke waarden van ons land actief en positief uitdragen. En die moet grondwettelijke vrijheden niet kleineren maar actief verdedigen, respectvol omgaan met vraagstukken van religie en met het recht op eigen cultuur en identiteit.

Nu dreigt – vaak met een beroep op `debat' en `alles moet nu maar eens gezegd worden' – het ene extreme woord het andere uit te lokken. En dat blijft niet bij woorden. Dat gebrek aan behoedzaamheid maakt veel migranten bang. En hen niet alleen.

Jacques Wallage is burgemeester van Groningen.