Hervormde Kerk neemt bezit mee naar fusiekerk

De Nederlandse Hervormde Kerk mag de kerkgebouwen en fondsen meenemen naar de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) als deze volgend jaar fuseert met de Gereformeerde Kerken en de Evangelisch Lutherse Kerk. Dat heeft de Hoge Raad in Den Haag vanmorgen bepaald in een uitspraak in een zaak die de hervormde gemeente Aarlanderveen namens 36 kerkelijke gemeenten tegen de Nederlandse Hervormde Kerk had aangespannen.

De Hoge Raad bekrachtigt met zijn uitspraak het vonnis van het gerechtshof in 's Gravenhage op 7 maart 2002, dat hiermee al eerder de uitspraak van de Haagse rechtbank in 2000 had bekrachtigd. Er staat de gemeente Aarlanderveen en de andere gemeenten nu geen ander wettelijk middel ter beschikking om het meenemen van de kerkgebouwen en fondsen naar de PKN te verhinderen.

De uitspraak betekent dat deze kerkelijke gemeenten van de Hervormde Kerk niet zelf beschikken over hun kerkgebouwen en fondsen. Wanneer zij besluiten bij de kerkfusie volgend jaar uit te treden, dan heeft dit vergaande gevolgen voor hen. Zij zullen moeten omzien naar een ander kerkgebouw en het pensioen van hun predikant – indien deze `bezwaard' is en niet meegaat in de fusie – wordt niet voortgezet. Naast Aarlanderveen met 36 andere gemeenten hebben ook andere gemeenten juridische stappen ondernomen tegen de Hervormde Kerk.

De uitspraak heeft alleen betrekking op de kerkgebouwen en fondsen van de Hervormde Kerk. Voor de andere twee kerkgenootschappen van de drie `Samen-op-weg'-kerken gelden andere regels. Zo is het vrijwel zeker dat de plaatselijke Gereformeerde Kerken wel de beschikking blijven houden over hun kerkelijke goederen. Maar er valt niet te verwachten dat binnen dit kerkgenootschap veel uittreders zijn. Dit geldt ook voor de veel kleinere Lutherse kerk.

De Nederlandse Hervormde Kerk, waar ruimte bestaat voor een veelheid aan religieuze opvattingen en die de grootste partner in de fusie is, kent vanouds een sterke orthodoxe vleugel, waartoe organisaties als de Gereformeerde Bond en Het Gekrookte Riet behoren. Binnen deze organisaties bestaan ernstige bedenkingen tegen de kerkfusie.