`Thank you Romano', lacht de Eurotop

Nagelachen wordt er nog veel over de mislukte Europese top van het afgelopen weekeinde. Het ligt voor de hand dat het plezier niet de mislukking van de Europese regeringsleiders betreft om het eens te worden over een Europees grondwettelijk verdrag. Het gaat om de merkwaardige gebeurtenissen waarmee dit Europese drama begeleid werd.

Zo overhandigde de Ierse premier, Bertie Ahern, de Italiaanse Silvio Berlusconi als scheidend voorzitter van de Europese Unie een T-shirt met het opschrift Thank you Romano. Dat leidde tot grote hilariteit onder de regeringsleiders en ministers van Buitenlandse Zaken. De voorzitter van de Europese Commissie, Romano Prodi, heeft zich gedurende het hele Italiaanse voorzitterschap gedragen als een leider van de binnenlandse oppositie tegen Berlusconi.

Prodi loopt zich warm om in 2005, nadat hij in Brussel is afgezwaaid, bij Italiaanse parlementsverkiezingen een poging te doen om Berlusconi te verslaan. Het afgelopen halfjaar moest hij als Commissievoorzitter geregeld samen met EU-voorzitter Berlusconi persconferenties geven. Wanneer Berlusconi een lange inleiding hield, kwam Prodi met een korte. En omgekeerd. Wanneer Berlusconi ergens tegen was, toonde Prodi er warme belangstelling voor. Berlusconi verwees dinsdag de gedachte om binnen de EU een kern-Europa te vormen van landen die verder willen integreren dan het geheel van de EU resoluut van de hand. Prodi zei dat het een idee is om over na te denken.

Een opmerkelijke overeenkomst tussen de twee Italianen is dat beiden denken dat hun gesprekspartners grappen waarderen. Berlusconi grapt graag over vrouwen en voetbal, waarover veel regeringsleiders zich weinig geamuseerd tonen. Prodi trekt graag merkwaardige gezichten, sluit zijn ogen alsof hij slaapt en toont zijn heimwee naar Italië waar hij anders dan in Europa de verzwegen bedoelingen van zijn gesprekspartners begrijpt. Ook daarvoor bestaat weinig waardering bij politici en diplomaten die zaken willen doen.

Een opmerkelijk verschil tussen Berlusconi en Prodi was gedurende het Italiaanse EU-voorzitterschap van het afgelopen halfjaar dat de Italiaanse premier zich vrijwel voortdurend goedgeluimd toonde en Prodi daarentegen naarmate de maanden verliepen steeds gespannener was. Hij ontwikkelde zelfs een bijzondere tic. Steeds vaker vertoonde hij die tic tijdens gezamenlijke optredens met Berlusconi. De gespannen Prodi zuigt zijn wangen naar binnen en tuit zijn lippen. Minutenlang kan hij dat volhouden. Totdat hij merkt dat om hem gelachen wordt. Dan laat hij weer gewoon lucht in zijn wangen lopen. Maar kort daarna zuigt hij opnieuw zijn wangen ineen en tuit hij zijn lippen.

Deelnemers aan de top van Europese regeringsleiders het afgelopen weekeinde zijn opgelucht dat het Italiaanse EU-voorzitterschap zonder al te grote drama's is verlopen. Want Berlusconi is onberekenbaar. Bij de start van het voorzitterschap in juli veroorzaakte hij in het Europees Parlement een rel door een Duitse Europarlementariër geknipt te noemen voor de rol van Kapo, een gevangene die in de Tweede Wereldoorlog in een concentratiekamp de bewaking hielp. Berlusconi verklaarde dat het slechts een grap was. Bij een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin verdedigde hij deze tot algemene verbijstering tegen elke kritiek, ook van de Europese Unie, op diens politiek jegens Tsjetsjenië.

Maar grotere rampen zijn voorkomen. Daarom wordt er hartelijk nagelachen om de show van Berlusconi om zaterdag bij de dramatische afloop van de Europese top om als een kerstman negen landen (inclusief zijn eigen Italië) een cadeautje toe te zeggen: de vestiging van een nieuw Europees agentschap. Tot alle regeringsleiders richtte hij een persoonlijk woord van dank voor hun samenwerking. Maar van sommigen bleek hij de naam te zijn vergeten. Zoals van de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker, die hij Jean-Louis noemde. Juncker reageerde daarop ad rem door Silvio Berlusconi in een reactie met Carlo Roberto aan te spreken. Een luid applaus viel hem ten deel.

Afgelopen vrijdagavond had Berlusconi de Europese regeringsleiders uitgenodigd voor een werkdiner. Maar de meeste genodigden besloten op eigen gelegenheid naar Brusselse restaurants te vertrekken, omdat zij hadden begrepen dat de EU-voorzitter te druk met bilaterale gesprekken zou zijn om een werkdiner te kunnen leiden. De Deense premier Anders Fogh Rasmussen was niet naar een restaurant gegaan omdat hij ieder moment een uitnodiging voor een gesprek van Berlusconi verwachtte. Eenzaam zat hij aan de grote dinertafel toen de voorzitter van het Europees Parlement binnenstapte. Na enig overleg besloten zij dat het aangenamer was om samen elders een pizza te gaan eten.

    • Ben van der Velden