Rigide turncoach Louter krijgt alsnog volle laag

In het evaluatierapport van de WK turnen in Anaheim wordt een vernietigend oordeel geveld over het functioneren van (oud-)bondscoach Frank Louter. Hij is sociaal-pedagogisch tekort geschoten.

Turntrainer Frank Louter is een vakman die tekortschiet in zijn sociale vaardigheden. Om die reden was hij als bondscoach grotendeels schuldig aan het falen van de Nederlandse turnvrouwen bij de wereldkampioenschappen in Anaheim, in augustus van dit jaar.

Dat is ruw geschetst de conclusie in het evaluatierapport dat Ben Verkerke, onder andere oud-directeur van sportkoepel NOC*NSF, in opdracht van het bondsbestuur van de turnbond (KNGU) heeft opgesteld. Een van zijn 39 aanbevelingen is het vervangen van de bondscoach door een `trajectcoach', die alleen voor landenwedstrijden het team leidt. Naast technische en tactische kwaliteiten moet deze trajectcoach volgens Verkerke beschikken over gezag en een groot inlevingsvermogen. Hij of zij moet vooral een teambuilder zijn. De individuele begeleiding moet van Verkerke worden overgelaten aan persoonlijke coaches.

Deze conclusie is gebaseerd op zowel de sociaal-pedagogische tekortkomingen van Louter als de botsende belangen waarmee hij als coach van het Zoetermeerse steunpunt bij zijn club Pro Patria werd geconfronteerd. Hoewel Louters integriteit niet ter discussie staat, stelt Verkerke in het rapport vast dat de oud-bondscoach door zijn betrokkenheid bij individuele turnsters de schijn tegen had. Verkerke schrijft letterlijk: `Hoe integer de bondscoach ook is, hij kan bij voorbaat rekenen op kritische geluiden en aanvallen op zijn beleid op het moment dat hij beslissingen neemt die ten nadele uitvallen van turnsters van andere steunpunten. En dat is ook gebeurd.'

Het bondsbestuur wordt verweten te hebben geweten wat voor type-coach het met Louter binnenhaalde. Hij geldt al jaren als een hardwerkende en veeleisende trainer. Die reputatie was bekend, evenals de problemen die coaches van andere steunpunten daarmee hadden. Met name Boris Orlov, trainer van het Nijmeegse steunpunt De Hazenkamp, had moeite om turnsters onder het gezag van Louter te plaatsen. Dat wreekte zich ook tijdens de wereldkampioenschappen in Anaheim, toen Orlov vanuit Nederland in de media een vernietigend oordeel velde over de stijl en aanpak van Louter. Uit het rapport blijkt dat die woorden een zeer nadelige invloed op de stemming in de ploeg hebben gehad.

Saillant detail: het bestuur van de KNGU heeft in 2001 tegen de eigen wens in een bondscoach benoemd, en wel onder druk van NOC*NSF dat het grootste deel van het salaris van de coach voor zijn rekening zou nemen. Het bondsbestuur wilde de drie steunpunttrainers met het geld van de sportkoepel beter honoreren en pas in het laatste stadium een van hen `toernooiverantwoordelijk' maken. De sportkoepel stemde daar niet mee in. Om de bijdrage veilig te stellen, besloot de turnbond een bondscoach aan te stellen. In zijn rapportage oordeelt Verkerke dat de KNGU zich in deze discussie harder had moeten opstellen en langer aan de eigen voorkeur had moeten vasthouden.

In de aanloop naar de WK is er rond Louter een conflictueus klimaat ontstaan. Hij kreeg ruzie met turnsters, onder wie zijn eigen pupil Verona van de Leur, had meningsverschillen met zijn technische staf en had zo weinig vertrouwen in bondsarts Liesbeth Lim dat hij haar liever niet had meegenomen naar Anaheim. Louter bleek niet rechtstreeks geïnformeerd te worden over de fysieke gesteldheid van zijn turnsters, maar die informatie uit de tweede hand te hebben vernomen. Verkerke neemt het bondsbestuur kwalijk het conflict tussen coach en arts te hebben laten doorsudderen, terwijl ze er van op de hoogte was.

De turnsters blijken zich vooral in de trainingskampen in de aanloop naar de WK ongelukkig te hebben gevoeld met de begeleiding van Louter. Zij waren zeer gespannen door de aanhoudende selectieprocedure en konden, mede uit angst voor het missen van de WK, hun emoties niet kwijt. Vrijwel alle turnsters hebben aangegeven behoefte te hebben aan een bij voorkeur vrouwelijke vertrouwenspersoon die niet onder de regie en verantwoordelijkheid van de teamleiding valt, maar er als `klankbord' strikt voor hen is.

Daarnaast bestond verschil van inzicht in de technische staf. Louter heeft daaraan volgens het rapport onvoldoende aandacht besteed. De technische staf opereerde niet als een hecht team. Turnsters en leden van de technische staf ergerden zich aan het solisme van Louter, en het optreden van topsportcoördinator/teammanager Willem Veldman. Wegens talrijke blessures en mentale perikelen was er begrip voor de problemen waarvoor Louter en Veldman zich geplaatst zagen, maar niet voor de wijze waarop zij hiermee omgingen. Het is volgens Verkerke te prijzen dat het begeleidingsteam naar buiten toe de eenheid bewaarde en volstrekt loyaal aan de coach is geweest.

De turnsters hebben de aanpak van Louter als rigide ervaren, omdat geen ruimte werd gelaten voor eigen opvattingen. De stijl van de bondscoach heeft negatieve invloed gehad op de mentale staat van verscheidene turnsters, concludeert Verkerke. De turnsters hebben aangegeven als volwassenen behandeld te willen worden.

    • Henk Stouwdam