Chirac verbiedt religieuze tekens

De Franse president, Jacques Chirac, heeft een wettelijk verbod in het vooruitzicht gesteld op het dragen van `opzichtige' religieuze tekens op scholen. Het besluit van de president volgt op een vorige week uitgebracht rapport met deze aanbeveling. In de praktijk betekent het verbod dat het dragen van hoofddoeken, keppeltjes en grote kruisen voortaan niet meer getolereerd zal worden op scholen. De wet moet met ingang van het volgend schooljaar in werking treden.

Chirac maakte zijn beslissing gisteren bekend in een toespraak voor vierhonderd bij het onderwerp betrokken gezagsdragers en burgers in het Elysée. Er was met grote belangstelling uitgekeken naar de toespraak, die het karakter van een plechtige staatsaangelegenheid droeg en rechtstreeks op televisie werd uitgezonden. Het rapport waarvan het presidentiële besluit een gevolg is, werd uitgebracht door een door de president ingestelde commissie, die zich diende te bezinnen op een herijking van de `laïcité', de in Frankrijk zeer strikte scheiding tussen kerk en staat.

Aanleiding voor de instelling van de commissie-Stasi, vernoemd naar de voorzitter, nationale ombudsman Bernard Stasi, was het steeds weer oplaaiende debat over het dragen van hoofddoeken op scholen en in overheidsinstellingen.

De Raad van State gaf daar eind jaren tachtig een richtlijn over uit die scholen ruimte liet voor eigen beleid. De Raad beval weliswaar het weren van `demonstratieve' tekens aan, maar doordat het slechts om een richtlijn ging en niet om een wet, ontstonden er voortdurend conflicten. Behalve voor een wet pleitte de commissie-Stasi voor de vervanging van de omschrijving `demonstratieve tekens' door `opzichtige tekens'. De laatste zou minder discussie uitlokken. [Vervolg HOOFDDOEKEN: pagina 5]

HOOFDDOEKEN

Geen extra vrije dagen voor scholen

[Vervolg van pagina 1] Chirac neemt met zijn besluit slechts een gedeelte van de aanbevelingen van de commissie over. Hij sprak met geen woord over `opzichtige politieke tekens', waarvoor de commissie ook een verbod wenste.

Een andere aanbeveling die veel stof heeft doen opwaaien betrof de instelling op scholen van twee extra vrije dagen, voor een joodse en een islamitische feestdag. Het staatshoofd verwierp dit idee met een verwijzing naar de schoolkalender die al `veel' vrije dagen telt. Ook zei hij, dat ouders die op zulke dagen werken, erdoor in moeilijkheden zouden komen. Het staat leerlingen wel vrij weg te blijven ten behoeve van `een groot religieus feest'. Chirac zei de scholen op te zullen dragen op die dagen geen examens af te nemen.

De president kondigde ook nog een aantal andere maatregelen aan. Zo wil hij de gedragsregels in ziekenhuizen in een wet vastleggen. `Niets' rechtvaardigt volgens hem een principiële weigering van een patiënt om behandeld te worden door een arts van het andere geslacht. Er komt ook een `richtlijn voor de laïcité', de scheiding van kerk en staat, voor ambtenaren. Hun wordt verboden `het eigen geloof en eigen meningen uit te dragen'. Er komt een orgaan van toezicht op de naleving van de `laïcité', evenals een instantie voor de strijd tegen discriminatie. Chirac wil voorts dat godsdienstlessen worden ingevoerd op scholen en hij wil haast maken met een opleiding voor imams in Frankrijk, ten behoeve van `een islam met een Frans karakter'.

Chirac stond in zijn toespraak uitgebreid stil bij de `laïcité', die hij `niet-onderhandelbaar' en `een van de grote verworvenheden van de Republiek' noemde. De laïcité is volgens hem `een pijler van onze Grondwet (-) die uitdrukking geeft aan ons streven samen te leven met respect voor elkaar'. Hij zei dat de `Republiek (zich) zal (-) verzetten tegen alles wat verdeelt (-) en uitsluit'. Chirac veroordeelde `in het bijzonder' het antisemitisme.

De toespraak van president Chirac is over het algemeen met instemming ontvangen door vertegenwoordigers van de diverse geloofsgroepen. Frankrijk telt ongeveer vijf miljoen moslims en achthonderdduizend joden. De moslimorganisaties bezinnen zich nog op een officiële reactie.

TEKST TOESPRAAK: pagina 5