Zigeuners en de `burgermaatschappij'

Als voorschot op het themaprogramma van het komende International Film Festival Rotterdam, `Once We Were Birds: Romani Cinema', met films van en over zigeuners vertoont DocuZone I Soeni - De Droom. Die gaat over de spanning tussen de Sinti-cultuur en de `burgermaatschappij'. Een spanning die regisseur Carin Goeijers letterlijk aanschouwelijk maakt in het shot van de traag voortkruipende Pipocar van de familie Deiwus die het hele verkeer ophoudt. De scènes met paard en wagen op de openbare weg (dus van iedereen, ook van Sintizigeuners) werden door Goeijers voorzien van een softfocus-gloed en stemmige muziek. Nostalgie naar verdwenen tijden.

De familie Deiwus wordt tweemaal hard geconfronteerd met de afwijkende mores en regels van de `burgermaatschappij'. Zanger en paardenfokker Reinard Deiwus botst met de schoolinspectie als hij zijn dochter van school haalt omdat haar vriendinnen wel eens hasj roken, en hij krijgt te maken met een louche platenproducer die graag een cd'tje met hem en zijn zigeunerband wil maken maar die vervolgens niets meer van zich laat horen.

Het is duidelijk waar de sympathie van Goeijers ligt. Zowel de producer als de onderwijsinspectie worden als onhandige knoeiers neergezet die niets begrijpen van de Sinti. De ondertitel De Droom lijkt echter eerder te slaan op Deiwus' wens een cd te maken dan op de hoop op acceptatie. Een droom die Goeijers voor Deiwus verwezenlijkt door enkele videoclips van hem en zijn muziek door de film te vlechten die duidelijk geënsceneerd zijn.

Deze wat curieuze en overgestileerde scènes zijn gefilmd in de vrije natuur met grote houtvuren op de achtergrond en spelen als zodanig met onze denkbeelden over zigeuners. Clichés die onderuit worden gehaald door het genuanceerde portret dat Goeijers schetst van de trotse Reinard Deiwus, die gedesillusioneerd eindigt. Dan maar blijven paardenfokken.

I Soeni - De Droom. Regie: Carin Goeijers. In 14 (DocuZone) theaters.