Van zeeman tot havenmeester

Ronald Lapré heeft zeker twintig banen gehad. Van zeeman tot ontwerper. ,,Anderhalf jaar was een record.'

Ronald Lapré (1938) was begin twintig toen hij de Amerikaanse trompettist Dizzy Gillespie hoorde spelen. ,,Mijn jeugdvriend had een plaat van hem besteld bij een gespecialiseerde winkel in Amsterdam. Hij was er bijzonder trots op, want hij had er een jaar op moeten wachten.'

Toen Lapré op zijn beurt een bestelling wilde plaatsen, hoorde hij dat de levertijd twee jaar was. ,,Mijn vriend stelde een weddenschap voor: als ik de plaat binnen een jaar op de kop kon tikken, kreeg ik vijftig gulden. Zo niet, dan ging het geld naar hem. En gelooft u me, dat was toen nog een aardig bedrag.'

Lapré meldde zich aan als steward bij de Holland-Amerikalijn in Rotterdam. Hij werd aangenomen en voer gratis de oceaan over. ,,De reis duurde tien dagen. In New York ben ik meteen een platenzaak binnengestapt. Eenmaal terug in Nederland heb ik mijn geld geïncasseerd.'

Lapré's reislust was voorgoed gewekt. Toen hij werd gevraagd om een paar jaar op het cruiseschip `De Statendam' mee te varen, twijfelde hij geen moment. Vanuit zijn standplaats New York maakte hij vele mooie reizen naar Zuid-Amerika en het Caraïbisch gebied. ,,Mijn uiteindelijke doel was om Amerikaans staatsburger te worden, maar de procedure nam veel tijd in beslag. Ik had een sponsor nodig en een vaste baan. En ik mocht de VS in de tussentijd niet verlaten.'

Ontgoocheld vertrok hij in 1965 naar Canada, een land dat buitenlanders van oudsher met open armen ontvangt. ,,De baantjes lagen daar toen nog voor het oprapen – zeker voor iemand met een technische achtergrond als ik. Nu eens maakte ik luchtdrogers voor nucleaire centrales, dan weer vleugels voor een vliegtuigfabrikant. Bij een filmlab in Montreal heb ik het als hoofd van de technische dienst anderhalf jaar uitgehouden. Dat was een record.'

Zes maanden nadat hij het Canadese staatsburgerschap had verworven, kreeg hij een visum voor de VS. ,,Met een koffer en een cameratas ben ik op de bus naar Hollywood gestapt, vastbesloten om daar een baan te vinden.'

In een paar jaar tijd werkte hij de meest uiteenlopende functies af – van huisschilder en kok tot grafisch ontwerper en cameratechnicus. Hij heeft vier keer geprobeerd een eenmanszaak op te zetten, maar vroeg of laat liep het altijd mis. ,,Als het aantal opdrachten terugliep, viel ik terug op een tijdelijke betrekking om mijn hoofd boven water te houden.'

Hoeveel banen Lapré in zijn leven heeft gehad, durft hij niet te zeggen. ,,Twintig? Misschien meer.' Zeker is dat hij zo'n veertig keer verhuisd is. ,,Ik ben geboren op Oost-Java, was zeventien jaar toen mijn ouders naar Nederland emigreerden. We hebben die eerste jaren overal en nergens gewoond.' Uit de drie huwelijken die hij in zijn leven aanging, werden drie kinderen geboren. Twee van hen heeft hij al jaren niet meer gezien.

Lapré's loopbaan nam een onverwachte wending toen hij bij een ongeluk in 1973 zijn onderarm verloor. ,,Ik deed destijds lopendebandwerk in een ijzergieterij in Minnesota. Door een technische fout werd ik gegrepen door een machine.' De verzekeringsmaatschappij stelde hem voor de keuze: tien jaar lang kosteloos studeren of een levenslang contract bij de ijzergieterij. Lapré koos voor het eerste.

Als biologiestudent aan de University of Minnesota – ,,ik wilde marinebioloog worden' – had hij het niet altijd even gemakkelijk. ,,De pijn in mijn arm was soms onverdraaglijk. En ook de hoge dosis valium en codeïne die de dokter voorschreef deed meer kwaad dan goed. Ik werd vergeetachtig en depressief. Het duurde jaren voordat ik weer de oude was.'

Begin jaren negentig keerde Lapré terug naar Nederland. Hij werkte een paar jaar als graficus en sloot zijn loopbaan af als assistent-bibliothecaris bij een internationale school.

Het niet-werken viel Lapré niet mee. ,,Ik was één dag per twee weken vrijwilliger bij Vluchtelingenwerk, maar had moeite om mijn dagen te vullen.'

En dus meldde hij zich afgelopen zomer bij een uitzendbureau voor 65-plussers. Met zijn ervaring als zeeman kon hij direct als havenmeester in Den Bosch aan de slag. ,,Het is een rustig baantje. Ik registreer de schepen en open en sluit de brug. Er is niemand die mij op de vingers kijkt.'

Als hij zijn loopbaan over kon doen, zou hij niets veranderen. ,,Mijn broer werkt al dertig jaar voor de gemeente, daar zou ik nou gek van worden. Véél te eentonig. Life is short, so you better make the most of it.'

Dit is een wekelijkse rubriek over mensen die vooruitkijken naar of terugblikken op hun loopbaan