Uitbreiding aantal Britse startbanen

De Britse luchtvaart heeft gisteren officieel toestemming gekregen voor een grootscheepse uitbreiding met nieuwe startbanen bij luchthavens rond Londen en in de rest van het land.

Het vliegveld Stansted, ten noordoosten van Londen in Essex, krijgt per 2011 als eerste een nieuwe baan om de verwachte verdubbeling van het aantal passagiers in het Verenigd Koninkrijk tot ruim 300 miljoen in de komende dertig jaar te kunnen opvangen. Heathrow, ten westen van Londen, krijgt per 2015 een omstreden derde baan, onder voorwaarde dat het drukste internationale vliegveld strikte nieuwe milieuregels naleeft.

Dat schrijft de Britse regering in een witboek over de toekomst van het luchtverkeer. De minister van Vervoer, Alistair Darling, noemt het een hoeksteen van de Britse economie, waarmee 800.000 banen zijn gemoeid. Hij verwerpt de eis van milieugroepen om het vliegen te beperken met extra belastingen. In plaats daarvan moeten maatschappijen gaan deelnemen in een Europees plan voor verhandelbare emissiequota, aldus Darling die wil dat luchtvaartmaatschappijen alsnog deel gaan uitmaken van het Kyoto-akkoord over broeikasgassen. Ze zijn daar nu van uitgezonderd.

Sir Tom Blundell, die de regering over milieuzaken adviseert, zei echter dat het witboek ,,een ernstige breuk'' aan het licht brengt tussen het luchtvaart- en het milieubeleid van de regering-Blair. Landelijke en lokale milieugroepen zijn ook boos. Friends of the Earth (FoE) zegt dat de verwachte groei van het luchtvervoer wordt aangejaagd doordat de luchtvaartmaatschappijen geen BTW op brandstof betalen. Een ecotax op binnenlandse vluchten zou de regering 9 miljard pond geven om te investeren in beter openbaar vervoer, aldus FoE. Lokale milieugroepen rond Heathrow en Stansted – waar tv-kok en Essex boy Jamie Oliver de actie steunt – hebben gedreigd met burgerlijke ongehoorzaamheid.

British Airways (BA) en andere maatschappijen die Heathrow als thuishaven hebben, reageerden blij op de voorwaardelijke toestemming voor een extra baan en mogelijk een zesde terminal. Zij vreesden aanvankelijk dat de regering Heathrow zou uitsluiten. BA-chef Rod Eddington dreigde in dat geval met een rechtszaak. Uitbreiding van Stansted zou de concurrerende budgetvervoerders Easyjet en Ryanair, die daar hun uitvalsbasis hebben, oneerlijk voordeel geven. Bovendien vreesden de maatschappijen op een `stationair' Heathrow terrein te verliezen aan hun belangrijkste concurrenten op het vasteland die wel verder zouden kunnen groeien.

Eddington noemde het besluit van de regering gisteren ,,effectief en toekomstgericht'' en beloofde te zullen samenwerken met het plaatselijk bestuur en milieugroepen om de overlast te beperken.

De regering wil niet meebetalen aan de nieuwe banen, die gefinancierd dienen te worden door BAA, de beursgenoteerde eigenaar van zeven vliegvelden. Sir Michael Bishop, voorzitter van de luchtvaartmaatschappij British Midland (BMI) zei gisteren te vrezen dat BAA de baan in Stansted alleen kan betalen door geld weg te halen bij Heathrow. Hij wil dat BAA's 'monopolie op capaciteit' wordt gebroken door BAA op te splitsen.De aanleg van een compleet nieuw vliegveld aan de Theems ten oosten van Londen is in de plannen van de regering afgevallen.

    • Hans Steketee