Puntoren en stompneuzen

Vandaag gaat het laatste deel van de filmtrilogie `The Lord of the Rings' in première. Voor deze verfilming van de boeken van Tolkien maakte grimeur Rogier Samuels drie jaar lang puntoren, stompneuzen en hobbitvoeten.

Het moet een mooi gezicht geweest zijn: honderden orks aan de lunch en special make-up artist Rogier Samuels die zich niet zozeer zorgen maakt om hun afschrikwekkende uiterlijk, als wel om de vraag of al dat latex en die schminck wel zullen blijven zitten. ,,Je kunt nog zo vaak zeggen dat ze een beetje voorzichtig moeten zijn, hun voedsel fijn moeten snijden, en het liefste laten pureren, maar eten is nu eenmaal een beetje vet. En vet is niet goed voor rubberen maskers.'

Begin 1999 trok de toen 26-jarige Rogier Samuels naar Nieuw Zeeland om samen met twee andere Nederlandse special make-up specialisten (zeg maar alles van maskers, neuzen, bloederige wonden tot complete lichaamsdelen en pakken) bij de WETA Workshop te gaan werken aan de drie delen tellende monsterverfilming van Peter Jacksons The Lord of the Rings. Het laatste deel The Return of the King is vanaf vandaag in de Nederlandse bioscopen te zien. Bijna drie jaar zou hij er met tussenpozen bezig zijn. ,,Mijn werk bestond vooral uit het maken van mallen van de hoofden van bijna alle acteurs, het fabriceren van behaarde hobbitvoeten en het allerleukste: de newborn uruk-hai. Dat waren echt complete monsterpakken.'

Kost het al even wat moeite om je het jargon van de wereld van de special make-up eigen te maken alles Engelstalig natuurlijk: prosthetics, miniatures, creatures, foam (latex schuim) ook Tolkien kent zijn eigen terminologie. Er moesten hulpstukken komen voor hobbits (halflingen) en elfen met puntoren, dwergen met stompneuzen en kwaadaardige monsters als orks en uruk-hai. ,,Er liep geen acteur zonder protheses rond.'

Samuels kreeg weet van het project toen hij in de Verenigde Staten voor studie de verschillende trucagestudio's bezocht. ,,Voor iedereen in deze industrie was dit een droomproject. Ik ben opgegroeid met Star Wars [de sciencefictionfilms van George Lucas]. Dit was de Star Wars van onze generatie. Enig heen en weer gebel leverde hem een baan op. ,,Ze waren op zoek naar mensen die voor niet al te veel geld creatieve oplossingen konden bedenken.'

Tijdens hoogtijdagen leek de WETA Workshop wel een fabriek: ,,Dan hingen er 150 ork-pakken in de painting room die allemaal geverfd moesten worden. Er werkten dan zo'n 140 mensen. We maakten 94 mallen per dag.' Ter vergelijking: ,,We gebruiken vaten foam latex van 5 liter. In Nederland doe je daar een half jaar mee. Bij WETA ging er anderhalf vat per dag doorheen.'

Behalve met ontwikkelen en maken van maskers en pakken was Samuels ook op de set werkzaam. ,,Dan was je 's ochtends bij de make-up om te kijken of alles goed werd uitgevoerd en begeleidde je dat de rest van de dag op de set. Er werden honderden foto's genomen om de continuïteit te waarborgen.'

Desondanks ging er nog wel eens wat mis. ,,Een special make-up artist werkt het liefste precies tegengesteld aan de regisseur. Die begint met totalen en werkt naar close-ups toe. Wij willen liever dat eerste de close-ups worden gedraaid, omdat dan alles nog goed zit. Aan het begin van The Return of the King zit een scène waarin de hobbit Sméagol in Gollem transformeert. Dat is eerst alleen met make-up gedaan, en later in de computer aangedikt. Op een gegeven moment bijt hij in een vis en zie je zijn mond van heel dichtbij gefilmd. Als je goed kijkt, zie je dat de make-up in de mondhoek van acteur Andy Serkis een beetje gescheurd is.'

Begin deze week zag Samuels The Return of the King voor het eerst in zijn geheel. ,,Ik vond hem erg goed. Maar net als bij de vorige twee delen had ik ook het gevoel dat er wat dingen missen, die op de dvd's met de special editions hopelijk terug zullen komen.' Een tipje van de sluier? ,,Als Aragorn, Gimli en Legolas de Doemberg ingaan, gebeurt er nog wel wat meer.'

Die dvd's zal hij gewoon in Nederland bekijken. De laatste tijd werkte Samuels bij de televisieserie Baantjer en de film Pietje Bell. ,,Toen ik begon, wilde ik graag in Amerika werken, omdat daar op mijn vakgebied veel meer gebeurt. Nu is het juist andersom. In Nederland heb je de mogelijkheid om álles te doen, verantwoordelijk te zijn voor een heel karakter. Zoals met de uruk-hai. Om die reden heb ik ook King Kong [Peter Jacksons volgende film] afgewezen. Maar de deur blijft open staan. Dus als ze The Hobbit gaan verfilmen, wie weet.'

Gerectificeerd

Grimeur

De grimeur op de foto bij het artikel Puntoren en stompneuzen (17 december, pagina 26) is niet de geïnterviewde Rogier Samuels. Afgebeeld is zijn Nieuw-Zeelandse collega Sean Foot.