Crimineel niet in cel bij therapie

Jeugdige draaideurcriminelen in Amsterdam hoeven vanaf volgend jaar niet naar de gevangenis als zij en hun familieleden zich laten behandelen. Eind volgende maand wordt een samenwerkingsverband ondertekend door de gemeente, de politie, justitie en hulpverlenende instanties.

Weigeren de jeugdige criminelen en hun gezin in therapie te gaan, dan moeten de delinquenten alsnog hun straf uitzitten. Het project, een vier jaar durend experiment, is ontwikkeld door het Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam (BJAA) en de Derde Oever, een afdeling forensische jeugdpsychiatrie van kinder- en jeugdpsychiatrisch centrum de Bascule in Amsterdam. Amsterdam telt ongeveer 1500 `harde kernleden'. Bureau Jeugdzorg en de Derde Oever kunnen binnen dit project 48 gezinnen per jaar behandelen.

In Amsterdam-West zijn dertien gezinnen geselecteerd die voor de therapie in aanmerking komen. Het zijn gezinnen waarbij een of meer kinderen bezig zijn een criminele loopbaan op te bouwen. De gedwongen therapie, die drie tot zes maanden zal duren, moet die carriere dwarsbomen door de negatieve sfeer in zo'n gezin te doorbreken met een andere manier van communiceren. Ouders moeten regels stellen die ook worden nagekomen. De eerste gezinnen zullen volgens een woordvoerder van de gemeente Amsterdam naar verwachting volgende maand al in therapie gaan.

Gezinstherapie moet ook het hoge percentage recidivisten terugbrengen. Driekwart van jeugdige criminelen recidiveert. Dat moet na de gedwongen gezinstherapie rond de veertig procent komen te liggen. Negentig procent van de jongeren die een straf van langer dan drieënhalve maand uitzit in een jeugdgevangenis lijdt aan psychiatrische stoornissen.

De Amsterdamse aanpak is gebaseerd op Amerikaanse projecten. Ook in Engeland, Duitsland en Zweden worden gezinstherapiën met succes toegepast, blijkt uit het vandaag verschenen onderzoeksrapport Over de grens van het Programma Politie en Wetenschap. In hun verkennend onderzoek zijn L. van Leiden en H. Ferwerda lovend over onder andere Multisystemic Therapy (MST), waarbij ernstige, jeugdige criminelen en hun familieleden na een intensieve gezinstherapie sociale vaardigheden leren.

MST helpt ouders vaardigheden te ontwikkelen zodat ze kunnen voorkomen dat hun kinderen antisociaal gedrag aanleren. Tieners leren om te gaan met problemen in het gezin, op school, met vrienden en in de buurt.