Wie houdt het Spaanse water tegen?

Het Europees parlement is een actie begonnen om de financiering van een omstreden Spaans waterplan tegen te houden.

De fracties in het Europees parlement, met uitzondering van de Europese Volks Partij (EVP) waartoe Spanjes regeringspartij behoort, zijn een handtekeningenactie onder hun parlementariërs begonnen die moet voorkomen dat deze week de Europese financiering van de uiterst omstreden wateroverheveling uit de rivier de Ebro in gang wordt gezet. De watertransfer vormt de kern van het Nationale Hydrologische Plan van de regering-Aznar dat de droge, zuidelijke delen van Spanje moet bevloeien met water uit de noordelijke regio's.

Spanje heeft de afgelopen maanden grote druk uitgeoefend om de financiering van de plannen, die in totaal 22 miljard euro kosten, zo snel mogelijk door Europa gefinancierd te krijgen. Vorige maand maakte de regering bekend dat de bouwwerkzaamheden voor de watertransfer reeds volgend jaar maart, tijdens de campagne voor de Spaanse parlementsverkiezingen, worden gestart.

De regering-Aznar zit sterk verlegen om een aantal toonbare resultaten op Europees niveau. Sinds de steun aan de oorlog in Irak, die de relaties met Frankrijk en Duitsland ernstig bekoelde, greep Spanje mis bij het binnenhalen van het Europese onderzoeksproject voor kernfusie. Afgelopen weekeinde strandde het Spaanse voornemen om zijn sterke stemverhouding binnen de nieuwe Europese grondwet definitief bevestigd te krijgen. En gisteren werd bekend dat een zestal landen het budget voor Europa wil terugschroeven. Spanje, dat met meer dan de helft van de uitgaven de grootste ontvanger van de structuur- en cohesiefondsen is, zal hierdoor relatief zwaar getroffen worden.

In de petitie van de europarlementariërs wordt bij de Europese Commissie gemeld dat zij hun meerderheid zullen aanwenden om de Europese bijdrage aan het Nationaal Hydrologische Plan, die in totaal naar schatting 8 miljard euro over acht jaar bedraagt, niet goed te keuren in de jaarlijkse begroting. Volgens Alexander de Roo, Nederlands europarlementslid van GroenLinks en een van de initiatiefnemers, is voor een handtekeningenactie gekozen omdat gevreesd wordt dat de EVP het in stemming brengen van een gelijkluidende motie eindeloos zal traineren. ,,De plannen worden onderwijl in kleine stukjes opgedeeld en aangenomen. Een salami-taktiek'', aldus De Roo. Vanavond zullen de Eurocommissarissen Wallström (Milieu) en Barnier (Regionaal Beleid) in de milieucommissie van het europarlement verschijnen.

Tegen het waterplan is fel verzet gerezen onder de bevolking van de noordelijke regio's van Spanje, milieu-organisaties en waterspecialisten. Vooral de watertransfer vanuit de Ebro, middels een kanalenstelsel van bijna duizend kilometer lengte, moet het daarbij ontgelden. De noordelijke regio's vrezen verdere verdroging. Deskundigen en omwonenden in de Ebro-delta vrezen verzilting en gebrek aan vruchtbaar sediment-aanvoer.

Waterdeskundigen wijzen de plannen voor de watertransfer van de hand als achterhaald en weinig efficiënt. Zij wijzen onder meer naar de Verenigde Staten waar dergelijke projecten niet meer worden uitgevoerd en naar Spanje zelf, waar de resultaten van wateroverhevelingsprojecten vanuit de Taag ver achterbleven bij de verwachtingen. Nieuwe technieken van ontziltingsinstallaties zouden aanzienlijk geringere investeringen vergen en vrijwel dezelfde hoeveelheid energie consumeren. Critici menen dat de plannen voor het aftappen van het Ebro-water met alle macht worden doorgedrukt als gevolg van het willig oor dat de lobby van constructie en betonondernemingen heeft bij de regering.

    • Steven Adolf