Student wordt tot scholier gemáákt

Daar stond het weer: `Studenten Nijmegen lijken wel scholieren' (NRC Handelsblad, 5 december). Waarschijnlijk niet ten onrechte, maar de vraag waarom het gaat is: waaróm zijn studenten zoveel schoolser geworden?

De infantilisering van het lessysteem werkt hier zeker aan mee. Je wordt aan de hand gehouden zover dat winstgevend is. Als je te weinig rendement toont, word je eruit gegooid.

Ik heb het geluk gehad om ontwikkelingsstudies (OS) in Nijmegen te gaan studeren. Nu, in mijn tweede jaar, bevind ik mij tussen veertig zeer gemotiveerde studenten. Binnen deze groep ken ik weinigen die geen bijvakken volgen, noch ken ik medestudenten die genoegen nemen met een 6. Tijdens hoorcolleges worden zoveel vragen gesteld, dat extra colleges moeten worden ingeroosterd. Daarnaast gaan studenten naar onder meer Spanje, Uganda, en Zuid-Afrika om daar OS te studeren. Zelf schrijf ik me in september uit om een jaar in Syrië Arabisch te studeren.

Maar steeds vaker loop ik, samen met mijn medestudenten, tegen een muur. Ten eerste is het aantal studenten de laatste jaren sterk gegroeid, maar geld voor uitbreiding van de staf was er niet of nauwelijks. Mondelinge tentamens werden omgezet in geschreven opdrachten, om vervolgens schoolse leertentamens te worden. Ook komt het steeds vaker voor dat studenten met verschillende studies één vak volgen: goedkoop en efficiënt, de collegezaal zit vol, maar discussies zijn onmogelijk geworden. Omdat universiteiten alleen geld krijgen voor voltijdstudenten, leveren studenten die bijvakken volgen geen geld op. Het bijvak Arabisch bijvoorbeeld is dit jaar wegbezuinigd.

En dan is er het probleem dat je maar voor vier jaar een beurs krijgt, daarna houdt het op. Uit angst dat bijvakken of reizen naar het buitenland vertraging op zullen leveren blijven steeds meer studenten stil in de banken zitten. De faculteit wordt ook zélf afgerekend op het aantal jaren dat een student over zijn studie heeft gedaan. Bij het binnenhalen van geld voor een afgestudeerde bachelor of master student kijkt de overheid alleen naar het jaar waarin men begon met studeren en naar het jaar dat men afstudeerde. Hoe meer jaren hier tussen liggen, des te minder geld de faculteit krijgt. Het jaar dat ik straks in Syrië woon – zonder beurs en zonder sponsering van de universiteit – wordt dus tóch bij de faculteit in mindering gebracht. Die probeert reizen naar het buitenland nu nog aan te moedigen, maar zal daar steeds moeilijker over gaan doen.

Zodoende wordt onze enige kans om goede ervaring op te doen in het buitenland, via een buitenlands leeronderzoek, van tafel geveegd. Dit onderzoek hield in dat studenten naar Zuid-Afrika of Chili gingen, om daar ervaring op te doen in het type onderzoek waarvoor zij worden opgeleid. Ondanks pogingen om dit soort reizen voor het faculteitsbestuur zo goedkoop mogelijk te maken, wordt het bestuur door weer nieuwe bezuinigingen ingehaald.

Alle bezuinigingen bij elkaar hebben tot zo'n slecht academisch klimaat geleid dat studenten slechts op twee manieren kunnen overleven: of zij worden apatisch of brutaal. Studenten in Nijmegen hebben blijkbaar voor de eerste optie gekozen, studenten elders in het land voor de tweede. Het zij zo.

Teije Hidde Donker is tweedejaars student Ontwikkelingsstudies aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.