Sociale gelijkheid 1

De combinatie van de twee artikelen in NRC Handelsblad van 6 december `Naar een ander soort gelijkheid' van Roel in't Veld en `Een morele derde weg' van René Moerland, geven een voortreffelijk beeld van voortschrijdende inzichten in het denken over sociale gelijkheid in Nederland. Beide auteurs gaan ervan uit dat ongelijkheid (dus tweedeling) in ons land een feit is en dat het aanbod van sociale voorzieningen daarom moet veranderen.

In beide artikelen wordt niet ingegaan op de klemmende vragen: hoe verander je `verstolde arrangementen' en `verouderde beleidssystemen, regelingen en instituties'. En hoe reduceer je de vergaande invloed van het maatschappelijke middenveld met haar vele organisaties?

In deze tijd voltrekken veranderingen, ingegeven door sociaal-economische en andere maatschappelijke ontwikkelingen en opgelegd door een complex van nationale en internationale wet- en regelgeving, zich uiterst langzaam. Het al dan niet voortbestaan van de instituties die voor de uitvoering en controle van bestaande wet- en regelgeving nodig werden geacht, moeten ter discussie staan. In het kader van de discussies over de uit te breiden EU doet zich een unieke kans voor de wenselijkheid van onze instituties grondig te heroverwegen.

De politiek moet geen tijd verliezen met vertragende gevechten om onze bestaande interne beleidssystemen en instituties tegen onvermijdelijke veranderingen te beschermen.

Voorbeelden te over waar een dergelijke aanpak hout kan snijden. Bijvoorbeeld: het beoogde nieuwe zorgstelsel voor de gezondheid wat bij voorbaat al verouderd is door het niet toelaten van een volwaardig geprivatiseerd naast het publieke systeem, zoals dat elders in de EU bestaat, het gevaar van duplicatie met de al zeer omvangrijke vaderlandse bureaucratie en de fragmentatie op het gebied van ontwikkelingshulp als gevolg van de ontelbare, elkaar beconcurrerende organisaties.