In Fallujah wordt Saddam nog altijd geëerd

De soennieten in Irak zijn woedend over de arrestatie van Saddam. Ze vrezen voor hun positie en slaan wild om zich heen.

Op de lange doorgangsweg die dwars door het Iraakse verzetsbolwerk Fallujah loopt, hebben de laatste maanden al vele Amerikaanse militairen de dood gevonden. Nu kunnen ze zich helemaal maar beter niet laten zien in de stad. De dag na de arrestatie van de voormalige Iraakse president Saddam Hussein is er totale anarchie uitgebroken in Fallujah, een stad van ongeveer 200.000 inwoners.

De mannen die met droge palmtakken langs de weg staan te zwaaien, lijken op het eerste gezicht op bruiloftsgasten die aan een zegetocht door de stad zijn begonnen. Er wordt geschoten, zoals altijd bij feestelijke gelegenheden. Vanuit de ramen van auto's steken lopen van machinepistolen en op de wagens zijn foto's van Saddam Hussein geplakt.

Er wordt vandaag in Fallujah niet getrouwd, maar het is wel feest. Er wordt gefeest omdat het gerucht de ronde doet dat de Amerikanen een nep-Saddam op televisie hebben laten zien. De echte Saddam Hussein zou nog steeds op vrije voeten zijn. Daarnaast hebben de inwoners van Fallujah gehoord dat leden van het Iraakse verzet de Amerikaanse civiele bestuurder Paul Bremer hebben ontvoerd.

Om dit heuglijke nieuws te vieren, plunderen de Fallujanen het gemeentehuis, steken ze in brand wat ze niet kunnen gebruiken en delen ze zoetigheden uit zoals gebruik is bij vrolijke gelegenheden. Enkele rijke sjeiks laten schapen slachten. Maar boven alles is Fallujah veranderd in een stad waar iedereen met wapens loopt en waar de buitenlandse bezettingstroepen niets te zeggen hebben. Op het centrale kruispunt regelt een verdwaasde agent de verschillende stromen verkeer. De ene stroom auto's met demonstranten wacht keurig op de andere. Intussen schiet iedereen zijn wapens leeg vanuit de autoramen.

Soennieten, in Saddams Irak het meestbegunstigde bevolkingsdeel, vrezen in een toekomstig, democratischer Irak op de laatste plaats te komen achter shi'ieten en Koerden. Daarom waren er niet alleen in Fallujah, maar ook in de nabijgelegen soennitische steden Ramadi en Tikrit en in soennitische wijken in Bagdad gisteren en vandaag ook pro-Saddam demonstraties. In het woestijnstadje Ramadi openden de Amerikaanse troepen het vuur. Er vielen drie Iraakse doden. In Tikrit werd een demonstratie van studenten uiteengeslagen door Amerikaanse troepen. In een wijk in West-Bagdad werden legereenheden bekogeld met stenen. Bewoners sloten de toegangswegen af met auto's. De arrestatie van Saddam Hussein brengt voorlopig in veel soennitische delen van het land meer woede dan vreugde met zich mee.

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen scheren laag over Fallujah en breken daarbij door de geluidsbarrière, maar de demonstranten kijken niet op of om. Er klinken luide ontploffingen in de straten.

De woning van sjeik Shamil al-Jumely in Fallujah, een van de leiders van een van de belangrijkste stammen in Irak, is een oase van rust. Een van zijn neefjes haast zich om de gasten van water en blikjes Pepsi te voorzien en de sjeik laat een gasbrandertje aanrukken om zijn ontvangstkamer wat te verwarmen.

De arrestatie van Saddam Hussein laat hem onverschillig. ,,En die geruchten geloof ik ook niet'', zegt hij. ,,Er is maar één ding belangrijk in Irak en dat is dat de Amerikanen vertrekken.''

Zoals de meeste Fallujanen leeft de sjeik volgens soennitische religieuze stammenwetten. ,,Dat houdt in dat wij onze problemen zelf oplossen en geen buitenstaanders op ons gebied dulden'', legt hij uit. Dat de Amerikaanse invasie een bezetting is en geen bevrijding, is voor hem zo duidelijk als wat. ,,Zelfs de Verenigde Naties noemen de Amerikaanse aanwezigheid in Irak officieel een bezetting, dan kunnen wij dat ook zeggen. Het is ons land.'' [Vervolg FALLUJAH: pagina 5]

FALLUJAH

'Lang leve Saddam'

[Vervolg van pagina 1] Het probleem is dat de Amerikanen volgens Jumely nooit probeerden te overleggen met stamleiders die veel gebieden in de sunnitische driehoek controleren waar het geweld is geconcentreerd. Belangrijk punt van wrevel in Fallujah is het ontbreken van een vertegenwoordiger in de Iraakse regeringsraad. ,,Bremer heeft zelf de mensen uitgekozen die in die raad kunnen zitten, maar uit Fallujah, traditioneel een zeer belangrijke stad in Irak, heeft hij niemand aangewezen. Zo betrek je ons natuurlijk niet bij de toekomst van Irak.''

Op de muren in Fallujah staan leuzen als `Fallujah blijft een begraafplaats voor Amerikanen' en `Lang Leve Saddam!'. Jumely spuit ze er zelf niet op, maar hij kan zich vinden in de beweegredenen. ,,De Amerikanen verdreven de Britten ook uit hun land'', zegt de sjeik. ,,Wij gaan hetzelfde doen met onze bezetters.''