`Harmoniseren dopingregels is fantasie'

Volgens advocaat Luc Misson uit Luik staat de wereldantidopingcode op gespannen voet met de rechten van de mens. De man achter het Bosman-arrest kan niet wachten op een juridische toetsing van de code.

De Belgische advocaat Luc Misson heeft juridisch veel aan te merken op de wereldantidopingcode, die volgend jaar onder auspiciën van het mondiale dopingbureau WADA wordt ingevoerd. De man die als verdediger van de voetballer Jean-Marc Bosman er mede verantwoordelijk voor was dat het transfersysteem in de Europese Unie werd afgeschaft, velt een hard oordeel over de WADA-code. Hij noemt harmonisatie van de dopingregels ,,totale fantasie.''

Wat is uw grootste bezwaar tegen de WADA-code?

Luc Misson: ,,Een sporter wordt het recht ontnomen zich te verdedigen. De code verbiedt een atleet verboden stoffen in zijn lichaam te hebben. Hij wordt derhalve schuldig bevonden zo lang hij zijn onschuld niet kan aantonen. Die omgekeerde bewijslast druist in tegen alle rechtsprincipes. Niet de sporter maar de sportautoriteiten moeten bewijzen dat de gevonden stof verboden is.''

Is een rechtszaak in dat geval makkelijk te winnen?

,,Niet bij het sporttribunaal CAS in Lausanne, dat krachtens de WADA-code de enige beroepsinstantie is. Een sporter zal nooit kunnen aantonen dat de verboden stof niet door eigen toedoen in zijn lichaam is gekomen. Maar het civiele recht om te sporten wordt hem wel ontnomen. En dat is in strijd met artikel 6 van de `Universele verklaring van de rechten van de mens', dat luidt: 'Een ieder heeft, waar hij zich ook bevindt, het recht als persoon erkend te worden door de wet'. De WADA-code verbiedt de sporter een civiele procedure aan te spannen. En dat zal tegenover het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg moeilijk staande gehouden kunnen worden.''

Maar ondertekening van de WADA-code verplicht tot een beroepsprocedure bij CAS.

,,Dat mag zo zijn, maar CAS is volgens de internationale wetgeving geen rechtmatige beroepsinstantie. Artikel 6 van de Universele verklaring van de rechten van de mens schrijft immers voor dat er onafhankelijke rechtspraak moet plaatshebben. En ik geloof niet dat CAS aan die regel voldoet. Cruciaal punt is het verschil tussen civiel recht en sportrecht. Een sporter kan nooit tot onderwerping aan arbitrage worden verplicht. In België en Duitsland bijvoorbeeld kunnen de strijdende partijen kiezen tussen een rechter of een arbiter. Maar bij CAS is daar geen sprake van. De sportman kiest in zijn zaak een van de drie arbiters en zijn keus is beperkt tot een lijst van 150 namen die is opgesteld door de federaties. En ik moet helaas vaststellen dat uitspraken van CAS meestal ongunstig voor de sporter uitvallen.''

Hoe beoordeelt u de strafmaat van twee jaar bij een eerste overtreding en levenslang bij een tweede vergrijp?

,,Die is in strijd met de Europese wetgeving, omdat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen een disciplinaire en een criminele straf. `Twee jaar' is een criminele straf. Bovendien: repressie werkt niet. Er worden meer dan 100.000 controles per jaar gehouden en de paradox is dat steeds meer doping wordt gebruikt. Het is zelfs evident dat bepaalde sporters op doping zijn aangewezen om niet achterop te raken bij de concurrentie. Moderne sport verplicht in dat geval tot dopinggebruik.''

Dat zegt u, maar waar zijn de bewijzen?

,,Kijk naar de Festina-zaak in de Tour van 1998. Tijdens de rechtszaak in Lille riep de rechter vele experts op, die hij allen dezelfde vraag stelde: `Is het mogelijk bij de eerste twintig van de Tour de France te eindigen zonder doping?' En het antwoord luidde in alle gevalen: `Dat is onmogelijk.' Tourdirecteur Jean-Marie Leblanc mag dan beweren dat de Ronde van Frankrijk tegenwoordig dopingvrij is, de cijfers wijzen daar niet op. Pantani won in 1998 de Tour met gemiddelde van 39 kilometer per uur, maar Armstrong eindigde een Tour al met een gemiddelde van 41. Hoe kan iemand zonder doping sneller rijden, terwijl van Pantani is komen vast te staan dat hij doping gebruikte?''

Hoe krijg je een straf proportioneel?

,,Door een dopingzaak in handen te geven van de publieke autoriteiten. Met de voorgestelde strafmaat in de WADA-code treedt een sportfederatie buiten haar bevoegdheid.''

Wat vindt u van de lijst van verboden stoffen?

,,Het is een groot bezwaar dat producten bedoeld voor therapeutische doeleinden zijn verboden. Dat is in strijd met het principe zelf een dokter te mogen kiezen, die op zijn beurt beperkt is bij het voorschrijven van medicijnen. Hoe kan een arts er dan zeker van zijn dat hij zijn cliënt goed kan helpen? De drie uitgangspunten (gevaarlijk voor de gezondheid, prestatiebevorderend en in strijd met de spirit of sport, red.) die bij de samenstelling van de lijst worden gehanteerd zijn eveneens arbitrair. Een burger kan net zoveel roken, drinken en drugs gebruiken als hij wil, maar tegen een sportman zeggen we dat zoiets niet strookt met de spirit of sport. Dat vind ik niet proportioneel.''

Is harmonisatie van dopingreglementen geen nobel streven?

,,Dat is totale fantasie. Harmonisatie is dom, omdat het dopingprobleem specifiek is voor elke sport en voor elk land. Het is onmogelijk dezelfde regels voor alle sporten te laten gelden. Het probleem is dat federaties vinden dat het hun regels zijn, voor hun mensen en voor hun sport en dus dat het goed is. Voorzitters van sportfederaties denken dat ze halfgoden zijn, die boven de regels staan; zij accepteren geen wetten.''

Het is dus vanaf volgend jaar wachten op een `tweede Bosman'?

,,Ja, de eerste sporter die op grond van de WADA-code wordt geschorst en bereid is tot het bittere eind te procederen, zal zijn zaak winnen. In 1981 heb ik reeds geschreven dat het transfersysteem voor voetballers in de Europese Unie illegaal was. Ik heb tien jaar op Jean-Marc Bosman moeten wachten om dat te kunnen bewijzen. Maar ik heb geduld. Ooit zal ik de WADA-code toetsen bij een rechtbank. En ik ben er zeker van dat ik dan opnieuw gelijk zal krijgen.''

    • Henk Stouwdam