De twinkel-Stradivarius van Joshua Bell

Tweemaal klonken dezer dagen Schumanns Vierde symfonie en Brahms' Tragische ouverture in het Concertgebouw. Simon Rattle bracht gewaagde uitvoeringen met het Orchestra of the Age of Enlightenment, waarna het Koninklijk Concertgebouworkest het programma bij toeval herhaalde, aangevuld met Brahms Vioolconcert.

Op de bezetting van het programma rustte bij het Concertgebouworkest geen zegen. Dirigent Christian Thielemann annuleerde vanwege zijn verantwoordelijkheden als Generalmusikdirektor van de Deutsche Oper in Berlijn al eerder al zijn Amsterdamse concerten, violiste Kyung Wha Chung werd ziek en vervangen door de jonge vioolveteraan Joshua Bell.

De met zijn dansende Beatle-lokjes nog steeds piepjong ogende violist Bell (36) kijkt inmiddels terug op 22 jaar ervaring als solist. Hij benaderde Brahms Vioolconcert desondanks met een extreem spontane, direct aansprekende en expressieve speelstijl, en presenteerde zich als een solist die nu eens écht `concerteerde' in speelse dialogen met het Concertgebouworkest. Bell vulde Brahms' concert bovendien in met een eigen cadens, waarin hij het zich met duivelse virtuositeiten allesbehalve makkelijk maakte. Uit inhoudelijke gedrevenheid, zo bleek, want machismo of Paganineske schitterdrang is deze violist wezensvreemd. Hier glorieerde puur een twinkelende muzikaliteit, met de schmierende Hongaarse speelstijl van het slotdeel in de opvallend grootse, stralende klank van Bells Stradivarius als hoogtepunt.

Totaal anders dan de aanpak van Simon Rattle bij het Orchestra of the Age of Enlightenment, bleek de gedegen, haast ouderwetse manier waarop Emmanuel Krivine daarna vorm gaf aan Schumanns Vierde symfonie; minder koppig en gewaagd, maar met een grootse, vooral in de strijkers wellustig pralende klank. Ook hier klonken extremiteiten, maar die waren in een vloeiend tempo gevat onder één spanningsboog.

Zo bleef Schumanns gedachtenwereld coherent, terwijl bij de orkestrale rafels onder Simon Rattle Schumanns ware waanzin steeds even beangstigend om de hoek kwam loeren.

Kon. Concertgebouworkest o.l.v. Emmanuel Krivine m.m.v. Joshua Bell (viool). Gehoord: 11/12 Concertgebouw, Amsterdam.

    • Mischa Spel