`Bezuiniging op orkesten is desastreus'

Staatssecretaris M. van der Laan (cultuur) zal de Publieke Omroep en het Muziekcentrum van de Omroep (MCO) vragen om 5,5 tot 7,5 miljoen euro op het MCO te bezuinigen.

In Hilversum wordt gevreesd dat zo'n forse bezuiniging, die vorige week telefonisch werd aangekondigd, kan leiden tot het opheffen van twee orkesten. Dat zou volgens verantwoordelijke bestuurders desastreuze gevolgen hebben voor de omvang en de kwaliteit van het Nederlandse muziek- en cultuurleven. Het MCO bestaat uit het Radio Filharmonisch Orkest, het Radio Symfonie Orkest, het Radio Kamerorkest, het Metropole Orkest en het Groot Omroepkoor.

Tijdens de Nederlandse Muziekdagen in Utrecht, een project van het MCO, riep programmeur Willem Breuker op tot protest tegen de bezuiniging, die deze week ook aan de orde is bij de Raad van Bestuur van de Publieke Omroep. Het MCO is nu nog een verzelfstandigde instelling, maar valt vanaf 2005 onder de Publieke Omroep.

Bij het MCO, Radio 4 en een deel van de Publieke Omroep is men verbaasd dat de staatssecretaris een al ingediend meerjarig beleidsplan van het MCO niet voor advies doorstuurt naar de Raad voor Cultuur. In plaats daarvan wil Van der Laan nu dat er voor 1 maart 2004 een beleidsplan ligt dat uitgaat van de door haar opgelegde bezuinigingsdoelstelling.

Ad 's-Gravesande, programmadirecteur van de Avro en voorzitter van een werkgroep die een nieuw profiel opstelt voor de klassieke zender Radio 4, is uiterst ongelukkig met het vanuit Den Haag doordrukken van de bezuiniging op het MCO. ,,Het lijkt erop dat Den Haag de vooropgezette bedoeling heeft twee orkesten op te heffen, zonder zich de gevolgen daarvan te realiseren. Het MCO wordt met deze bezuiniging relatief veel harder getroffen dan de Publieke Omroep en de Wereldomroep.''

Jan Zekveld, artistiek verantwoordelijk voor het MCO en de levende muziek op de klassieke zender Radio 4 en zendercoördinator Margreet Theunissen zijn eveneens sterk gekant tegen de bezuinigingen. Theunissen erkent dat niet aan bezuinigingen is te ontkomen, maar is somber over de gevolgen als die zó rigoureus zijn. Volgens 's-Gravesande wordt het Nederlandse muzikale en culturele leven ongenadig hard getroffen omdat alle MCO-ensembles een bovenmiddelmatig en zelfs internationaal niveau hebben.

's-Gravesande: ,,Het MCO levert een zeer belangrijke bijdrage aan Radio 4, aan de in binnen- en buitenland alom gewaardeerde Zaterdag Matinee in het Amsterdamse Concertgebouw en aan andere concertseries in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht. Ook begeleidt het MCO voorstellingen van de Nederlandse Opera. De omroeporkesten zitten niet om werk verlegen en zijn met hun unieke mogelijkheden voor repetitietijd in bijzonder repertoire en met uitzonderlijke bezettingen niet te vervangen door de reguliere orkesten.''

's-Gravesande ziet in het standpunt van staatssecretaris Van der Laan geen enkele artistieke overweging, uitsluitend een financiële. ,,Het zal ongetwijfeld mogelijk zijn wat te bezuinigen op de bedrijfsvoering van het MCO. Maar men heeft in Den Haag geen enkel besef van de artistieke effecten op lange termijn van het opheffen van twee orkesten.''

Volgens 's-Gravesande is het nieuwe profiel van Radio 4 ook niet gediend met een verkleining van het MCO. ,,De bedoeling is de organisatie en programmering van Radio 4 te stroomlijnen en een groter publiek aan te spreken. Dat gebeurt niet door meer cd's te draaien. Bovendien worden de podia en het muziekpubliek beroofd van de concerten van de ensembles van het MCO. We moeten ons niet neerleggen bij dit verkeerde Haagse besluit en daartegen de strijd aanbinden. Dat verwacht ik ook van het parlement, dat zou kunnen besluiten de bezuinigingen te verminderen.''

    • Kasper Jansen